Bir dönem Osmanlı’da gemi yelkenlerinde kullanılan, 1970’li yıllarda makineleşme ve konfeksiyon atölyelerinin yaygınlaşmasıyla üretimi duran Manisa bezi, günümüzde geleneksel tezgâhlarda kadınların emeğiyle yeniden dokunuyor. Peştemalden havluya, masa örtüsünden şala uzanan üretim, kadınlara hem gelir hem de moral kaynağı oluyor.
Dayanıklılığı ve hafifliği nedeniyle Osmanlı döneminde gemi yelkenlerinde tercih edilen Manisa bezi, bugün ise günlük kullanım ürünlerine dönüştürülerek yaşatılıyor. 2004–2005 yıllarında Manisa Türk Kadınlar Konseyi Şube Başkanı Mübeccel Kafkaslı’nın girişimleriyle geleneksel el tezgâhlarında yeniden dokunmaya başlanan Manisa bezi, kültürel mirasın korunmasına katkı sağlıyor.
Kadınlara hem meslek hem gelir kapısı
Manisa Tarihi Bezi Kooperatifi (MABEZ) çatısı altında, Şehzadeler İlçe Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü bünyesinde açılan kurslarda kadınlar dokumacılığın inceliklerini öğrenirken aynı zamanda gelir elde etme imkânı buluyor.
Emek ve terapi tezgâh başında buluşuyor
Manisa bezi, kadınlar için yalnızca bir üretim faaliyeti değil, aynı zamanda terapi niteliği taşıyor. Sabah erken saatlerde tezgâh başında bir araya gelen kadınlar, günlük sıkıntılarını geride bırakarak hem dokuma yapıyor hem de sohbet ederek moral buluyor.
“Kadınların ev ekonomisine katkı sağlıyor”
Şehzadeler Halk Eğitim Merkezi Müdürü İlyas Kayaokay, Manisa bezinin kadın istihdamı açısından önemine dikkat çekerek, “Unutulmaya yüz tutmuş tarihi Manisa bezi, Halk Eğitim Merkezi ve MABEZ Kooperatifi iş birliğiyle yeniden üretiliyor. Bu çalışma hem kültürel mirasın korunmasını sağlıyor hem de kadınlarımıza istihdam alanı sunuyor” dedi.
“Unutulmaya yüz tutmuş meslekleri yaşatıyoruz”
Unutulmaya yüz tutmuş mesleklerle ilgili kurslar açmaya önem verdiklerini belirten Kayaokay, Manisa bezinin gelecek nesillere aktarılmasının kendileri için büyük önem taşıdığını vurguladı.
“Yelken beziydi, şal ve masa örtüsü oldu”
Manisa Bezi Dokuma Usta Öğreticisi Serpil Bingöl, Manisa bezinin yaklaşık 600 yıllık bir geçmişe sahip olduğunu belirterek, “İlk zamanlar gemilerde yelken olarak kullanılan Manisa bezi, daha sonra içlik ve dışlık olarak dokundu. 1975’lerden sonra üretimi tamamen durdu. 2004 yılında yeniden canlandırıldı. Bugün ipek şallar, peştemaller, masa örtüleri gibi birçok ürün dokuyoruz” diye konuştu.
Emine Erdoğan’a kadar ulaştı
Üretilen Manisa bezlerinin resmi kurumlar tarafından hediyelik olarak tercih edildiğini belirten Bingöl, Manisa İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü aracılığıyla Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’a da ulaştırıldığını söyledi.
Yurtdışından yoğun ilgi
Manisa bezine yurtdışından da yoğun talep olduğunu ifade eden Bingöl, Kanada, Amerika ve İngiltere başta olmak üzere birçok ülkeye ürün gönderdiklerini, doğal ve sağlıklı yapısı nedeniyle özellikle peştemallerin tercih edildiğini kaydetti.
“Kadınlara terapi gibi oluyor”
Dokuma sürecinin kadınlar için bir terapiye dönüştüğünü belirten Bingöl, uzun saatler boyunca birlikte dokuma yapan kadınların hem sosyalleştiğini hem de ev ekonomilerine katkı sağladığını dile getirdi.
“Burası bana çok iyi geldi”
Dokumacı Ayşe Arslan ise, “6–7 yıldır dokuma yapıyorum. İlk çalışma hayatım burası oldu. Hem bütçeme katkı sağlıyorum hem de kafamı dağıtıyorum. Arkadaşlık ortamı çok güzel, burası bana çok iyi geldi.” sözleriyle duygularını paylaştı.
* Tüm hakları saklıdır. Bu sitede yer alan yazı, haber, fotoğraf, video ve sair dokümanların, bireysel kullanım dışında izin alınmadan kısmen veya tamamen kopyalanması, çoğaltılması, kullanılması, yayımlanması ve dağıtılması kesinlikle yasaktır. Bu yasağa uymayanlar hakkında 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca yasal işlem yapılacaktır.