Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, Güney Kore’nin Seul şehrinde "Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi Reformu: Uluslararası Düzenin Yeniden İnşasına Yönelik Yeni Bir Yaklaşım" konulu panel düzenledi.
Moderatörlüğünü, Marmara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi, Uluslararası İlişkiler Bölümünden Doç. Dr. Gonca Oğuz Gök’ün üstlendiği panele, Hankuk Üniversitesi, Uluslararası Alan Çalışmaları Merkezi Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Giwoong Jung, Hankuk Üniversitesi, Türkiye –Azerbaycan Çalışmaları Bölümü Araştırmacısı Prof. Dr. Oh Chong-Jin ve Gyeonggi Research Institute Araştırmacısı Dr. Yi Seong Woo katıldı.
Son dönemde İtalya, Arjantin, İngiltere, Norveç, Fransa, İsveç, Almanya ve Güney Afrika ülkelerinde gerçekleştirilen BM Güvenlik Konseyi Reformu panel serisi ile Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın “Dünya beşten büyüktür” söylemi ile somutlaşan Birleşmiş Milletler reformu ile ilgili Türkiye’nin tutum ve politikalarını uluslararası kamuoyu ile paylaşmak hedefleniyor.
Panel, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun'un video mesajıyla başladı.
İletişim Başkanı Fahrettin Altun’un video mesajının ardından oturumu başlatan moderatör Doç. Dr. Gonca Oğuz Gök, Birleşmiş Milletlerin yapı ve işlevi ile ilgili yeni bir konsensüse ihtiyaç duyulduğunun altını çizdi. Ukrayna’daki savaş sonrasında BM’nin işlevsiz kaldığı konusunda tartışmalar bulunduğunu belirten Doç. Dr. Gök, BM’deki “Barış İçin Birlik” tasarılarının zaman zaman BM Güvenlik Konseyindeki tıkanıklıkları aşmak üzere gündeme getirildiğini hatırlattı.
Panelde, katılımcılar tarafından BMGK’ye yönelik reform talepleri, daimi üyelik sistemi, veto hakkı, temsil sorunu gibi reform istenilen konu başlıkları, güncel uluslararası gelişmeler bağlamında ele alındı. Son yıllarda yaşanan birçok sorun karşısında uluslararası toplumun ve uluslararası kuruluşların büyük sınamalarla karşı karşıya kaldığı ve bu sınamalar karşısında uluslararası sistemin etkisiz kaldığına işaret edildi.
Panelistlerden Prof. Giwoong Jung, sözlerine bugünün dünyasında uluslararası iş birliğine her şeyden çok ihtiyaç duyulduğunun altını çizerek başladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Dünya beşten büyüktür” sözlerine referans yapan Prof. Jung, dünyanın aynı zamanda ikiden de büyük olduğunu ilave etti ve dünya ülkeleri arasında “güçlü ve zayıf”, “gelişmiş ve gelişmemiş” gibi ikiliklerin aşılması gerekliliğinin altını çizdi. Dünya ülkeleri arasında büyük güç sahibi olmamakla birlikte güçlü ülkelerin inisiyatifi dışında davranabilen orta büyüklükte güç sahibi ülkelerin de bulunduğuna dikkat çeken Jung, Kore ve Türkiye’nin bu nitelemeye uygun olduğunu dile getirdi. Dünya ikiden büyüktür ifadesinin aynı zamanda gelişmiş iki ülke olarak ABD ve Çin arasındaki uyuşmazlığı da kastettiğini belirten Jung, bu iki ülkenin dünyada hegemonya mücadelesinde olduğunu ve aynı zamanda da diğer ülkeleri taraflarına çekmeye çalıştığını ifade etti. Jung, sadece beş BMGK üyesine tanınan ayrıcalığın kabul edilemez olduğunu vurgulayarak bu ülkelerin çok taraflı iş birliğinden kasıtlarının diğer ülkelerin kendi menfaatleri ile uyum sağlaması olduğunu belirtti. Prof. Jung, BM reformunun evrensel değerlere göre şekillendirilmesi görüşleri ile sözlerini sonlandırdı.
Prof. Oh Chong-jin sözlerini uluslararası düzenin yeniden şekillendirilmesinde Kore ve Türkiye gibi orta büyüklükte güç sahibi ülkelerin rolünü irdelediği sunumunda her iki ülkenin ortak noktalarını ve yürüttükleri iş birliğini belirterek sözlerine başladı. İki ülkenin emperyalist bir geçmişe dayalı olmadığından ötürü bölgelerinde saldırgan olarak nitelendirilmediğini belirten Chong-jin, hem Kore hem Türkiye’nin dünya siyasetinde yapıcı rol oynama potansiyelinin yüksekliğine vurgu yaptı. Prof. Chong-jin, orta büyüklükte güç sahibi ülkelerin diplomasisinin, uluslararası sorunları çözecek kapasiteye sahip olmasa bile ilgili taraflara alternatif platformlar sunma kabiliyetinin altını çizdi. Bugünün dünyasının, BMGK’nın şekillendirildiği dünya ile başta bağımsız ülke sayısı ve uluslararası ekonomi-politik olmak üzere pek çok yönden farklılaştığını belirten Chong-jin, BMGK’nın tekrar düzenlenme tartışmanın zamanının geldiğini ifade etti. Prof. Chong-jin geleneksel ve geleneksel olmayan güvenlik sınamalarının çoğaldığı günümüzde, bu sınamalara verilecek karşılığın sadece askeri olmadığını belirterek sözlerine son verdi.
Son panelist Dr. Yi, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde reform arayışlarını tartıştığı sunumunda BM’nin mevcut uluslararası sistemdeki meşruiyetini BM Genel Kurulunun sağladığını ifade etti. Dünyadaki mevcut güvenlik sorunlarından bahseden Dr. Yi, BMGK’nın bu sorunları çözmekte yetersiz kaldığını vurguladı. Dr. Yi, BMGK’nın mevcut yapısının İkinci Dünya Savaşı sonrası güç dengelerinin ve nükleer gücün belirlediğini belirtti. Uluslararası düzeni yeniden yapılandırırken güvenlik kavramını da yeniden düşünmek gerektiğini ifade eden Dr. Yi, insani güvenlik kavramının üzerinde durmanın önemini vurguladı. Bu bağlamda, Dr. Yi mevcut Güvenlik Konseyi’nin yanı sıra insani konuları gündem edinen “İnsani Güvenlik Konseyi” kurulmasının bir seçenek olduğunun altını çizerek sözlerini sonlandırdı.
