Akdeniz, Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgelerindeki 10 ili etkileyen depremlerin ardından gittiği Şanlıurfa'da, bu şehirde görevlendirilen bakanlardan brifing alan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Turgut Özal Parkı'nda kurulan çadır kentteki incelemelerinin ardından yaptığı açıklamada "Depremzedelerimizin sıkıntılarını hafifletecek, hayatlarını bir nebze olsun kolaylaştıracak uygulamaları birer birer devreye alıyoruz" ifadelerini kullandı
Millet olarak tarihin en büyük afetlerinden birini yaşadıklarını vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Pazartesi günü meydana gelen 7,7 ve 7.6 büyüklüğündeki 2 deprem, 10 ilimizde maalesef çok ciddi yıkıma ve can kaybına yol açtı. Şu ana kadarki tespitlere göre 21 bin 848 vatandaşımızın hayatını kaybettiği bu depremlerde 80 bin 104 insanımız da yaralı olarak kurtuldu. Şanlıurfa'da ise 19'u tamamen yıkık olmak üzere oturulamaz hâle gelen 164 binada diğer şehirlerden yaralı olarak gelenlerle beraber 335 vatandaşımız maalesef şehadete yürüdü. 5 bin 752 vatandaşımız ise yaralı olarak kurtulmayı başardı." ifadesini kullandı.
Hayatını kaybedenlere Allah'tan rahmet, yakınlarına başsağlığı, yaralılara acil şifalar dileyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle devam etti:
"Asrın felaketi olarak tarif edilen bu büyük deprem toplamda 13,5 milyon insanımızın yaşadığı 500 kilometrelik bir alanda yıkım etkisi yapmıştır. Böylesine geniş bir alanda ve bu kadar çok nüfusu etkileyen bir deprem, dünyada eşine az rastlanır bir felakettir. Dünyanın önde gelen deprem uzmanlarını dahi dehşete düşüren bu felaketin derin izlerini, yıkım yaşayan illerimizde tüm çıplaklığıyla görmek mümkündür. Bu felaketin yıkım etkisinin Cumhuriyet dönemindeki 1939 Erzincan ve 1999 Marmara depremlerinden bile katbekat fazla olduğu ortadadır. Deprem anından itibaren devletimizi tüm kurumlarıyla, personeliyle, araç gereciyle harekete geçirdik.
Afet çalışmalarıyla görevli kurumlarımızın yanı sıra bakanlıklarımızın tüm birimlerini, polisi, askeri, jandarmasıyla güvenlik güçlerimizin tamamını hemen bölgeye yönlendirdik. Bakanlarımız, valilerimiz, belediye başkanlarımız, resmî kurumlarımız ve sivil toplum kuruluşlarımız ilk günden itibaren canla başla çalışıyor. Bu süreçte afetin büyüklüğünün ve çetin kış şartlarının getirdiği zorluklar sebebiyle insan iradesini aşan pek çok sıkıntıyla karşılaştık. Ancak hiçbir engelin, bizi vatandaşımızın yardımına koşmaktan alıkoymasına izin vermedik. Elbette kimi alanlarda bazı gecikmeler, aksaklıklar yaşanmıştır ama devletimizin depremzede vatandaşlarımızın yanında olmak için verdiği samimi mücadeleyi kimse inkâr edemez."
"Her türlü badireyi atlatacağımıza inanıyorum"
Deprem bölgelerinde ziyaret ettiği vatandaşların metanetini gördükçe ne kadar büyük bir milletin evladı olduklarını çok daha iyi anladıklarını ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, "İnşallah 85 milyon tek yürek, tek bilek olarak bu zor günlerin de üstesinden geleceğiz. Birlik ve beraberliğimize gölge düşürmediğimiz müddetçe Allah'ın izniyle her türlü badireyi atlatacağımıza inanıyorum." dedi.
Şanlıurfa'da perşembe günü itibarıyla arama kurtarma çalışmalarını tamamladıklarını bildiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, enkaz kaldırma ve hasar tespit faaliyetlerini de kısa sürede sonuçlandırarak yeniden inşa ve ihya çalışmalarına başlayacaklarını belirtti.
Daha önce Van, Elazığ, Malatya, İzmir depremlerinde, Kastamonu, Bartın, Sinop, Giresun sellerinde, Antalya ve Muğla yangınlarında afet bölgeleri nasıl kısa sürede ayağa kaldırıldıysa Şanlıurfa ve diğer 9 ilin yaralarının da en hızlı şekilde sarılacağını söyleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti:
"Depremzedelerimizin sıkıntılarını hafifletecek, hayatlarını bir nebze olsun kolaylaştıracak uygulamaları birer birer devreye alıyoruz. Depremde evleri yıkılan ve oturulamaz hâle gelen vatandaşlarımızın barınma ihtiyaçlarını ya kendi şehirlerinde ya da diğer vilayetlerimizde gideriyoruz. Bu amaçla ülkemizin dört bir yanındaki otellerimizde, yurtlarımızda, kamu misafirhanelerimizde yerler tahsis ettik. Hâlihazırda sadece Millî Eğitim Bakanlığımıza bağlı okullarımızda, yurtlarımızda, uygulama otellerinde ve öğretmenevlerinde 460 bin vatandaşımız barınıyor. Geçici barınma merkezlerinde bir milyon 100 bin kişi var. Ev sahibi ve kiracıların tamamını kapsayacak şekilde 5 bin lira ile 2 bin lira arasında değişen kira destek programı oluşturduk.
Evleri yıkılan veya oturulamayacak hâle gelen vatandaşlarımızın acil ihtiyaçları ve taşınmaları için hane başına 15'er bin lira ödemede bulunacağız. Depremzedelerimizin barınma sorunlarını hızla çözmelerine yardımcı olacak her türlü tedbiri alıyoruz. Bazı şehirlerimizi yeni baştan inşa edecek, bazılarının yerinde ihyasının yollarını arayacağız. Yüz binlerce konutun, altyapısı ve üstyapısıyla inşası anlamına gelen bu süreci kısa sürede tamamlayacağımıza inanıyoruz."
"Vatandaşlarımızın her türlü ihtiyacını karşılayacak mekanizmaları kurduk"
İnşa süreci ve yaraların sarılması için vatandaşlardan süre isteyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Allah'ın izniyle bir yıl içinde bu inşaatları, inşasını yapacağız, ihyasını da gerçekleştireceğiz. Bunu da tarihimizin her döneminde olduğu gibi yine dayanışma içinde, birlik ve beraberlik içinde hareket ederek gerçekleştireceğiz. Olağanüstü hâl, afet bölgesi ve mücbir sebep uygulamasıyla bölgenin ve vatandaşlarımızın her türlü ihtiyacını karşılayacak mekanizmaları kurduk. Bu çerçevede Millî Eğitim Bakanlığımıza bağlı tüm okullardaki eğitime ara verme süresini 20 Şubat'a kadar uzattık."
Depremden etkilenen 10 ildeki okulların tüm sınıflarındaki ve kademelerindeki öğrenciler için ikinci dönem devam şartı aranmayacağını hatırlatan Cumhurbaşkanı Erdoğan, ailelerden çocuklarını diğer illerdeki okullara nakletmek isteyenlere her türlü kolaylığın gösterileceğini söyledi.
Çalışanlardan esnafa kadar her kesim için benzer tedbirleri hayata geçireceklerini belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, yıkıntıların altından çıkartılan ve ailesine ulaşılamayan çocukların tedavisi ve koruma altına alınması çalışmalarını hassasiyetle yürüttüklerini de bildirdi.
Deprem bölgesi dışındaki şehirlerdeki hastanelere uçakla, helikopterle, gemiyle ve ambulansla nakledilen yaralı depremzedelerin tedavilerinin özenle yapıldığını söyleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Güvenlik güçlerimize evlere ve iş yerlerine dadanan yağmacılara, Ticaret Bakanlığımıza temel ihtiyaç maddelerinin fiyatlarını artıran fırsatçılara asla göz açtırmamaları talimatını verdik. Aynı şekilde özellikle sosyal medya üzerinden yalan ve asılsız haberler yaymak suretiyle milletimizi kışkırtan kaos tüccarlarına karşı müsamahasız davranıyoruz. Akrebin kıskacında yoğrularak bugünlere gelmiş bir millet olarak tarih boyunca aşılmaz denilen nice engeli nasıl aştıysak inşallah bu imtihandan da alnımızın akıyla çıkacağız. Kayıplarımızın acısı yüreklerimizi yakıyor. Fatihalarla, tekbirlerle, salavatlarla, dualarla cenazelerimizi defnettikten sonra deprem bölgesinde hayatı yeniden kuracak, inşa ve ihya faaliyetlerine geçeceğiz. Bizler her zorlukla beraber bir kolaylığın olduğuna inanan bir milletiz. Millet olarak bu zor günleri de atlatacağımızdan hiç şüphe duymuyorum."
Cumhurbaşkanı Erdoğan, depremden etkilenen Şanlıurfa'da çadır kenti de ziyaret etti.
Depremde hayatını kaybedenler için kurulan taziye çadırını ziyaret eden Erdoğan bir depremzedeye "Bize bir sene müsaade. Bir senede biz bu evleri inşallah yapacağız." dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, daha sonra taziye çadırında depremzedelerle birlikte hayatını kaybedenler için dua okudu. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan dua sırasında göz yaşlarına hakim olamadı.
Taziye çadırında kısa bir konuşma yapan Cumhurbaşkanı Erdoğan, depremde hayatını kaybedenlere Allah'tan rahmet, yaralılara şifa diledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bu felaketten de inşallah bir yıl sizlerden izin talep ediyoruz. Bir yıl içinde inşallah hem enkaz kaldırma hem inşa, ihya bu çalışmalarımızı bitireceğiz. İlla enkazların olduğu yer şart değil. Belediyelerimizin ve devletin rezerv alanlarında biz bu inşaatlarımızı inşallah başlatacağız." diye konuştu.
Bu konuda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'a gerekli talimatı verdiğini aktaran Cumhurbaşkanı Erdoğan, konut yapımında çok güçlü bir kurum olan TOKİ ile çalışmaları başlatacaklarını söyledi.
Daha önce yaşanan afetleri hatırlatan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Biz bu imtihanları biliyorsunuz birçok vilayetimizde başardık. Van'da başardık, Bingöl'de başardık, İzmir'de başardık. Bunun yanında sel afetlerinde, Antalya'da, Manavgat'ta, Muğla'da, buralarda başardık. Kastamonu'da aynı şekilde başardık, yaptık. Yani bu konuda tecrübesi olan, verdiği sözü asla inkar etmeyen, reddetmeyen bir iktidarız." ifadelerini kullandı.
Depremden etkilenen tüm illerde bakanları görevlendirdiğini belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bazı yerlere iki bakan, bazı yerlere tek, hepsi gitti ama bunların yanında örneğin Hatay'a ilk anda 4 bakan arkadaşımı gönderdim. Çünkü felaketin boyutu çok büyüktü. Kahramanmaraş'a aynı anda onları hızla seferber ettik." dedi.
Artık ilk günün zorluğunun olmadığını, bir taraftan enkaz kaldırma çalışmalarını başlatacaklarını söyleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti:
"Bütün bunlara rağmen örneğin bir Katar, 10 bin konteyner gönderiyor ama bunları şimdi taşımak için gemi bulamıyoruz. Şimdi görüştüğümüz bazı gemiler inşallah kısa zamanda oradan yükleme çalışmalarını başlatacak. Bunlar Dünya Kupası'nda Katar'ın özel yaptırdığı konteynerler. Bunları buraya taşıdıktan sonra dağıtımını illerimize göre yapacağız. Çünkü sadece çadırlarla bu işi götürelim istemiyoruz. Bu konteynerler dayalı döşeli, vatandaşlarımızın çok zorda olanlarını oraya yerleştirelim diyoruz. Yeni bir adım daha atıyoruz ve şimdi üniversitelerimizi yaz mevsimine kadar uzaktan eğitime dönüştürüyoruz. Üniversitelerimizin yurtlarını barınma yeri hâline getirelim istiyoruz. Spor salonlarımızı zaten tahsis ettik, okullarımız, bütün yurtlarımız bu iş için tahsis edilmiş vaziyette. Bu yurtlarımızda inşallah vatandaşlarımızı iskan edeceğiz. Bu kış mevsimini çok daha huzurlu geçirelim istiyoruz."
Cumhurbaşkanı Erdoğan, yerli konteyner yapımıyla ilgili çalışmaların da olduğunu, "ben şu kadar konteyner yapıp nereye derseniz oraya yerleştireyim" diyen vatandaşlar bulunduğunu, bu konteynerleri de illere dağıtacaklarını belirtti.