Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde, Slovakya Başbakanı Robert Fico ile baş başa ve heyetler arası görüşmelerin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuştu.
Slovakya Başbakanı Fico'yu ve heyetini Türkiye'de misafir etmekten memnuniyet duyduğunu ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, bugünkü görüşmelerde ikili ilişkileri daha da derinleştirmenin yollarını değerlendirdiklerini dile getirdi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, imzalanan ortak bildiriyle ilişkileri stratejik ortaklık seviyesine çıkardıklarını belirterek, ortaklığın hayırlı olmasını temenni etti.
Bakanlıklar ve kurumlar arasında askerî, savunma sanayi ve kültür gibi muhtelif alanlarda iş birliğini öngören belgelerin de imzalandığını aktaran Cumhurbaşkanı Erdoğan, bütün bu belgelerin ilişkileri güçlendireceğine ve mevcut iş birliğini daha ileri noktalara taşıyacağına inandığını söyledi.
Slovakya ile yatırım ve ticaret ilişkilerinde son dönemde önemli ilerlemeler olduğunu, 2019 yılında 1 milyar dolar civarında seyreden ticaret hacminin son 4-5 yılda 3 milyar dolar seviyesini yakaladığını bildiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bu gidişat bize, ortak hedefimiz olan 5 milyar doları da inşallah yakında yakalayıp geçeceğimizi gösteriyor. Bu sene ilk toplantısına ev sahipliği yapacağımız ekonomi ve ticaret ortak komitemizin çalışmaları bu hedefe ulaşmamıza katkıda bulunacaktır." diye konuştu.
Savunma sanayi alanında son 20 yılda büyük ilerlemeler kaydettiklerini dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, NATO müttefiki iki dost ülke olarak Türkiye ve Slovakya arasında savunma sanayi iş birliğinin somut projelerle güçlendirilmesinin bugünkü görüşmelerin konuları arasında olduğunu kaydetti.
"Avrupa Birliği'ne tam üyelik hedefimizde Slovakya'nın desteğini artırarak sürdüreceğine inanıyorum"
Slovakya Başbakanı Fico ile ayrıca Türkiye ve Avrupa Birliği ilişkileri ile güncel, bölgesel ve küresel meseleleri de ele aldıklarını belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Avrupa Birliği'ne tam üyelik hedefimize ulaşmamızda Slovakya'nın desteğini artırarak sürdüreceğine yürekten inanıyorum." dedi.
Tüm Avrupa'yı etkileyen Ukrayna'daki savaş hakkındaki değerlendirmeleri de paylaştıklarını anlatan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Slovakya'nın gerek Rusya gerek Ukrayna ile temasları olduğunu söyledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle devam etti:
"Savaşın mücavir coğrafyamızdaki etkilerinin daha da derinleşmeden adil ve kalıcı bir barışın tesis edilmesi gerektiği hususunda mutabık kaldık. Ayrıca Suriye'de önceliğimiz olan istikrar ve güvenliğin sağlanması için atılacak adımlar hakkında da görüş alışverişinde bulunduk.
Suriye'ye yönelik devrik rejim döneminden kalma uluslararası kısıtlamaların kaldırılmasının imar çalışmalarına süratle başlanılması için önemli olduğunu vurguladık. Slovakya'nın gerek ikili düzeyde gerek Avrupa Birliği nezdinde yeniden imar çabalarına katkıda bulunma imkânına değindik.
Filistin direniş örgütü Hamas ile İsrail arasında varılan ateşkes mutabakatının İsrail'in tüm diretmelerine rağmen dün itibarıyla hayata geçmiş olması memnuniyet vericidir. Bundan sonraki süreçte mutabakatın tüm aşamalarının hayata geçirilmesi ve Gazze'ye kesintisiz insani yardımların ulaştırılması gerekmektedir. Uluslararası toplum, İsrail'in bu hususlardaki sorumluluklarını yerine getirmesini sağlamalıdır. Biz Türkiye olarak, 1967 sınırları temelinde başkenti Doğu Kudüs olan coğrafi bütünlüğe sahip, bağımsız ve egemen bir Filistin Devleti kurulana dek sürecin takipçisi olmaya devam edeceğiz."
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Slovakya ile Türkiye'nin ilişkilerinin ve NATO bünyesindeki dayanışmalarının, bugün ilan edilen stratejik ortaklık temelinde güçlenerek devam edeceğine inandığını söyledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, imzalanan belgelerin hayırlara vesile olmasını temenni etti.
Slovakya Başbakanı Fico, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ortak basın toplantısında konuştu
Ev sahipliği ve dostluk ifadelerinden dolayı Cumhurbaşkanı Erdoğan'a minnetlerini sunarak sözlerine başlayan Slovakya Başbakanı Fico, Türkiye'yi daha önce 2010'da ziyaret ettiğini hatırlattı.
Slovakya Başbakanı Fico, "10 yıl oldu, son ziyaretimden bu yana ve Türkiye'ye gelen herkes şunu teyit edecektir ki çok gelişmeler yaşanmış. Bugün hiç şüphesiz ki çok büyük bir siyasi ve ekonomik aktörsünüz ve aynı zamanda uluslararası bir siyasi aktörsünüz. Bundan dolayı da en kalbî duygularımla sizleri tebrik etmek istiyorum." diye konuştu.
Türkiye ziyaretini tüm Slovak heyetiyle yaptığını söyleyen Slovakya Başbakanı Fico, bu ziyaretle Slovakya-Türkiye dostluğu ve ortaklığını perçinlemek istendiğini vurguladı.
"Slovakya Cumhuriyeti'nin tam desteği sizinle bu hususta"
Slovakya Başbakanı Fico, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne (AB) tam üyeliği hakkında, "Türkiye, AB'ye tam üyelik konusundaki azmini ifade ediyor." diyerek, zorlu katılım öncesi müzakereler yaşandığını, bu konuya ilişkin zorlukları da dile getirebileceğini, paylaşabileceğini söyledi.
"Türkiye'nin tam üyelik arzusunun mümkün olan en kısa sürede hayata geçmesini diliyorum ve bizim tüm desteğimize sahipsiniz. Slovakya Cumhuriyeti'nin tam desteği sizinle bu hususta." diyen Slovakya Başbakanı Fico, iki ülke arasındaki ilişkilerin hiçbir şeyin yükü altında ezilmediğini kaydetti.
Slovakya Başbakanı Fico, Slovakya-Türkiye arasındaki ticaret hacminin yıllık 5 milyar avroya çıkarılması arzusu içerisinde olduklarını belirterek, "Dinamiklerimize baktığımızda ikili ilişkilerimizde hiçbir şüphem yok ki bu, ulaşılabilir bir hedef." diye konuştu.
Slovakya ve Türkiye'nin iyi ve kötü zamanlarda yan yana duran ülkeler olduğunu ifade eden Fico, "Bu bizim dostluğumuzun kuvvetini gösteriyor. Bu, temeli sağlam attığımızı gösteriyor. Slovakya hükûmeti büyük bir saygıyla rasyonel pragmatik ve barışçıl dış politikanızı takip ediyor." ifadelerini kullandı. Fico, iki ülkenin de Ukrayna'daki savaş konusunda aynı görüşe sahip olduğunu vurguladı.
"Sizi şu konuda teşvik etmek isterim, maksimum güçle azami güçle Türkiye'nin bir ülke olarak belki bu anlaşmazlığın temel aktörlerine ev sahipliği yapabileceğini düşünüyorum. Bu konuda teşvik etmek istiyorum. Bu konudaki hepimizin istediği barış ve ateşkese aracılık edebilir." diyen Fico, savaşta herhangi askeri bir çözüm olmadığını belirtti. Fico, "Biz sizin akıllı politikalarınızı büyük saygıyla takip ediyoruz Suriye konusunda da." diyerek Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan bu konuda bilgi aldığını ve bunların çok değerli olduğunu anlattı. Türkiye'nin, Suriye konusunda kararlı bir rol oynamak isteğini belirten Fico, Suriye'nin kaosa sürüklenmemesi için Türkiye'nin önemli adımlar atacağına inandığını söyledi.
Belki ilk defa Gazze'deki insanlar savaşın kötü seslerini dinlemiyor"
Gazze'deki ateşkesi memnuniyetle karşıladığını dile getiren Fico, "İnsanların geri dönmesine yönelik olarak özellikle de kaçırılan veya esir alınan kişilerin de geri dönüşü konusunda atılacak adımları takip ediyoruz." dedi. Türkiye'nin oynadığı önemli ve egemen rolü takdirle karşıladığını vurgulayan Fico, "Belki ilk defa Gazze'deki insanlar, çocuklar dahil olmak üzere savaşın kötü seslerini dinlemiyor artık." değerlendirmesinde bulundu.
Fico, ülkesinin AB ile NATO'ya üye olduğuna ve NATO'da da Türkiye ile ittifak olduğuna işaret etti.
"Türkiye, günümüzde bir çok spesifik alanda bir dünya lideri"
Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşmesinde, spesifik projelerin de ele alındığını anlatan Fico, nükleer, su yönetimi ve otomotiv sektörü gibi alanlarda iş birliği yapılabileceği üzerinde de konuşulduğunu aktardı.
Fico, "(Türkiye) Günümüzde bir çok spesifik alanda bir dünya lideri." diyerek Türkiye'nin teknolojik alanlardaki başarılarına değindi.
"Ukrayna transit gazının durdurulması kararını eleştiriyorum"
Slovakya'nın açık bir şekilde hiçbir geri adım atmadan, Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy'nin (transit gazın durdurulması) kararına itiraz ettiğini ve bunu eleştirdiğini söyleyen Fico, "Ukrayna transit gazının durdurulması kararını eleştiriyorum. Bu karar hem Slovakya Cumhuriyeti'ne hem bütün Avrupa Birliği'ne zarar verdi aslında." diye konuştu. Fico, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşmesinde, bu konunun ele alındığını ve alternatif geliştirilmesi yönünde, Türk yetkililerin Slovak yetkililerle görüşmelerini sürdüreceğini ve Slovakya'nın Rusya bölgesinden gelen gazı almaya devam etmesinin sağlanmaya çalışılacağını aktardı.
"Gazın doğudan batıya akışını engelleme yönündeki tüm girişimleri reddediyorum"
Fico, gazın doğudan batıya akışını engelleme yönündeki tüm girişimleri de reddettiğine dikkati çekerek "Ukrayna'da transitin engellenmesi ile aslında bir askeri saldırıya da şahitlik ettik, Rusya bölgesinde Ukrayna'nın bir saldırısıydı." diye konuştu. Bu saldırıyı da kınadığını söyleyen Fico, şunları kaydetti:
"Bu tür adımların, herhangi bir istikrarla ya da iyi ilişkilere bizi yönlendirmeyeceğini biliyoruz. Ukrayna'da yapılacak ateşkesin ardından, tüm Avrupa çerçevesinde enerji güvenliği konusunu kapsamlı bir şekilde ele alınacağını umuyoruz. Bunu yaparken de akıllarda hem üye devletlerin çıkarlarının hem tüm AB çıkarlarının bulundurulacağını umuyoruz."
Fico, Türkiye'nin Slovakya için turizm alanında çok cazip bir ülke olduğunu, ilerleyen dönemlerde ülkesinden, gelecek ziyaretçi sayısında artışın devam edeceğini söyledi. Türk turizmcilerin iyi hizmet verdiğini belirten Fico, Slovakyalılar'ın tatillerini Türkiye'de geçirmekten memnun olduklarını ve iki ülke arasındaki hava yolu ulaşımının daha da geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
Fico, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı da Slovakya'da ağırlamak istediğini sözlerine ekledi.
"Rusya-Ukrayna savaşının devam etmesi kabul edilemez"
Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Fico, Rusya-Ukrayna savaşının devam etmesinin kabul edilemez olduğunu ve ülkesinin bu konuda küçük bir aktör olduğunu belirtti. ABD Başkanı Donald Trump'ın yeni görevine başladığını hatırlatan Fico, şöyle devam etti:
"Eğer sözünü tutarsa ve elinden gelen çabayı göstererek en kısa süre içerisinde Ukrayna'daki kan dökülmesine son verebilirse kendisini tebrik ederiz. Bizim de mümkün oldukça kendisini desteklememiz gerekir. Hepimiz, pembe gözlüklerimizi bir kenara bırakalım ve biraz gerçekçi olalım. Özellikle de elde edilebilir barış anlamında..."
Fico, Rusya'nın hâlihazırda girdiği bölgelerden çekilmesinin ve Ukrayna'nın da NATO'ya üye olmasının mümkün olmadığını anlattı. "Bu Slovakya hükûmetinin görüşü değil bu mümkün olmayan bir durum." diyen Fico, adil bir barış için her iki tarafın da kabul edeceği bir çözüm olması gerektiğini kaydetti.
NATO Genel Sekreteri'nin "Ukrayna müzakere masasına gelmek için fazla zayıf" ifadesine atıfta bulunarak bu ifadenin kendisini endişelendirdiğini vurgulayan Fico, "NATO Genel Sekreteri'ne soruyorum, ne kadar Ukraynalı ne kadar Rus, ne kadar sivilin ölmesi gerekir ki Ukrayna'nın masaya, müzakere masasına gelebilecek kadar güçlü olduğu izlenimine sahip olabilsin?" ifadelerini kullandı.
Rusya-Ukrayna savaşı için ateşkes çağrısında bulunduğunu söyleyen Fico, bu konuda birçok diğer AB üye devletinin de görüşlerini reddettiğini belirtti.
Fico, "Ukrayna için belirlenen bu tür stratejiler, herhangi bir etkiye sebep olmaz, bizim yapabileceğimiz tek şey aslında büyük aktörlerden, bu taleplerde bulunmak. Türkiye de bu tür büyük aktörlerden bir tanesi." diyerek Türkiye'nin barış görüşmeleri başlatması yönünde çağrıda bulunabileceğini vurguladı.
"Barış, neredeyse AB literatüründen çıkan bir kelime oldu." yorumunda bulunan Fico, bu kelimenin tam anlamıyla kullanılmadığını dile getirdi.
"Tahıl Koridoru meselesini bile ne kadar çırpındıysak çözemedik"
Konuşmaların ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Slovakya Başbakanı Fico, basın mensuplarının sorularını yanıtladı.
Bir gazetecinin, "Ukrayna-Rusya Savaşı'nın mevcut durumuna baktığınızda sizce en gerçekçi senaryo ne olacaktır?" sorusuna ilişkin Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ukrayna-Rusya arasındaki savaşın ve liderlerin kapışmasının kendilerini ciddi manada rahatsız ettiğini söyledi.
"Tahıl Koridoru meselesini bile bizler ne kadar çırpındıysak çözemedik, halledemedik." diyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, 30 milyon ton tahılın nakledildiğini, durumun orada kaldığını anımsattı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle devam etti:
"Halbuki Afrika, Türkiye, tüm buralar tahıl talebinde bulundular ama bizler bunlara gerekli miktarda tahılı ulaştıramadık. 30 milyon tonda kaldık. Sayın (Rusya Devlet Başkanı Vladimir) Putin'le görüştüğümüzde, 'Biz vermeye hazırız.' öbür tarafta (Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir) Zelenskiy ile görüştüğümüzde 'Vermeye hazırız' ama 'hadi verin' dendiğinde ise maalesef bunu alamadık. Sayın Putin, özellikle Tahıl Koridoru'ndan Avrupa Birliği'ne tahıl verilmesine taraf değil. O, fakir ülkelere tahıl vermekten yana olduğunu söyledi. Bunlar da nereleri Afrika ülkeleri... Buralara 'Ben vermeye varım' dedi. Oradan beklediğimiz neticeyi maalesef alamadık ama hâlâ Dışişleri Bakanı'm bu konuyu muhataplarıyla görüşmeye devam ediyor.
Doğal gaz konusuna gelince bu konuda da yine aynı şekilde bizler, Ukrayna mademki Slovakya'ya doğal gazı kesti, ben, 'Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı'mla muhatabıyla bu konuyu görüşmek suretiyle adımı atalım ve Slovakya'nın doğal gaz noktasındaki bu ihtiyacını Dışişleri Bakanı'm (Hakan Fidan), Sayın (Rusya Dışişleri Bakanı Sergey) Lavrov ile ben de Sayın Putin ile görüşmek suretiyle bunu bir neticeye bağlayalım.' dedim. Bu hafta içerisinde telefon diplomasilerimizi kurmak suretiyle bu adımı atalım ve ihtiyacı zaten Sayın Başbakan'dan aldım, bu ihtiyaca göre de adımı atacağız. Hayırlı olsun."
"Dostluğumuzun aynen devamı bizim için çok önemli"
Bir gazetecinin, "ABD'nin seçilmiş başkanı Donald Trump, yakın zamanda yaptığı açıklamalarda sizinle olan yakın dostluğunu birçok kez ifade etti. Türkiye'nin bölgedeki gücüne dikkati çekti. Bu yakın dostluk yeni dönemde Türk-Amerikan ilişkilerine nasıl yansır? Siz, Donald Trump başkanlığında ABD'nin, terör örgütü PKK/YPG'ye desteğinin sona ermesini bekliyor musunuz?" sorusuna Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Birinci dönemdeki dostluğumuzun aynen devamı bizim için çok önemli." dedi.
Trump'ın seçimi kazandığı günün ertesinde kendisiyle görüştüğünü hatırlatan Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu dönemde de ara görüşme yaptıklarını, Trump'ın bugün alacağı görevle irtibatları aynen devam ettireceklerini belirterek, şunları kaydetti:
"Israrla Rusya-Ukrayna Savaşı'nı, 'Ben bitiririm' dediğine göre bu konuda Türkiye'ye ne düşüyorsa, Türkiye olarak da bunu yaparız çünkü dünyada savaşlardan yana değiliz. Türkiye olarak barıştan yanayız. Bu barışla dünyada inanıyoruz ki ülkelerin birbiriyle olan dayanışması devam etsin. Bu konuda ne varsa barışta var, savaşla bir yere varılmaz. Bir an önce de bunu halletmemiz lazım. Sayın Trump'la yapacağımız görüşmelerde bunları masaya yatırıp, adımlarımızı da ona göre atacağız. Sayın Trump'ın ikinci dönemi tüm insanlık için hayırlı olsun diyorum, sizlere de teşekkür ediyorum."
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Slovakya Başbakanı Fico onuruna yemek verdi
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Slovakya Başbakanı Fico onuruna Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde yemek verdi.