29-30 Ekim 2026 tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilecek Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 13. Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi öncesinde, Başkanlığımız tarafından TDT üyesi ve gözlemci ülkelerde panel serisi düzenlenmektedir. Söz konusu panel serisinin ilk etkinliği Astana’da, ikincisi Bakü’de düzenlenmiş olup serinin üçüncü etkinliği bugün Özbekistan’ın başkenti Taşkent’te gerçekleştirildi.
Program, Özbekistan Âli Meclisi Senatosu Birinci Başkan Yardımcısı ve Dünya Ekonomisi ve Diplomasi Üniversitesi (JIDU) Rektörü Prof. Dr. Sodiq Safoyev ile Türkiye Cumhuriyeti Taşkent Büyükelçisi Dr. Ufuk Ulutaş’ın açış konuşmalarıyla başladı. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran ise katılımcılara video mesaj ile hitap etti.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran video mesajında, Türk Devletleri Teşkilatının uluslararası iş birliğine açık vizyonuna dikkat çekerek Türk dünyasının ulaştırma, enerji, ticaret ve dijital ekonomi alanlarında geliştirdiği ortaklıkların önemini vurguladı. Uluslararası sistemdeki krizler ve artan jeopolitik rekabet karşısında Türk devletlerinin dayanışmasını güçlendirmesi gerektiğini belirten İletişim Başkanı Duran, ortak tarih ve kültür mirasının bu iş birliğine yön verdiğini ifade etti.
Medya ve iletişim alanındaki iş birliğine de değinerek dezenformasyon, nefret söylemi ve dijital manipülasyonun toplumların huzurunu ve ülkeler arasındaki dayanışmayı etkileyebildiğini belirtti. Bu tehditler karşısında bilgi ve tecrübe paylaşımının artırılması, ortak platformlar geliştirilmesi ve kriz dönemlerinde iletişim kapasitesinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu. İletişim Başkanı Duran, Ankara Zirvesi öncesinde düzenlenen panellerin Türk dünyasının ortak geleceğine yönelik düşünsel bir zemin oluşturacağına inandığını ifade etti.
Anadolu Ajansı Genel Müdür Yardımcısı ve Genel Yayın Yönetmeni Yusuf Özhan’ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen panelde; Özbekistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Dış Politika Danışmanı Yardımcısı ve Orta Asya Uluslararası Enstitüsü (IICA) Direktörü Büyükelçi Javlon Abdujalolovich Vakhabov, Kapadokya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hasan Ali Karasar, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Fırat Purtaş ile Özbekistan Dünya Ekonomisi ve Diplomasi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Xasanov Ulug'bek Atabayevich değerlendirmelerde bulundu.
Panelde, Türk dünyasında siyasi, ekonomik, akademik ve toplumsal bağların güçlendirilmesi ile Türk Devletleri Teşkilatı çerçevesindeki iş birliğinin daha somut ve sürdürülebilir alanlara taşınması ele alındı. Ulaştırma, enerji, teknoloji, ticaret ve yatırımların geliştirilmesinin yanı sıra üniversiteler, gençler ve düşünce kuruluşları arasındaki etkileşimin artırılmasının önemi vurgulandı. Ayrıca ortak tarih ve kültür temelinde kamu diplomasisinin güçlendirilmesi ve Türk dünyasının bölgesel istikrar ile kalkınmaya katkısının artırılması gerektiği ifade edildi.
Panelin moderatörlüğünü yapan Anadolu Ajansı Genel Müdür Yardımcısı ve Genel Yayın Yönetmeni Yusuf Özhan, uluslararası belirsizliklerin ve güvenlik risklerinin arttığı bir dönemde bölgesel iş birliği ile çok taraflı ilişkilerin daha fazla önem kazandığını belirtti. Özhan ayrıca, Türk dünyasındaki gelişmelerin kamuoylarına doğru aktarılmasının, toplumların birbirini daha yakından tanımasının ve ortak anlatının güçlendirilmesinin kamu diplomasisi açısından önem taşıdığını vurguladı.
Özbekistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Dış Politika Danışmanı Yardımcısı ve Orta Asya Uluslararası Enstitüsü (IICA) Direktörü Büyükelçi Javlon Abdujalolovich Vakhabov, Türk Devletleri Teşkilatı çerçevesindeki iş birliğinin ekonomik bağların derinleştirilmesi, ulaştırma ve altyapı bağlantılarının güçlendirilmesi ile teknoloji ve tecrübe paylaşımının artırılmasına odaklanması gerektiğini belirtti. Ekonomik büyümenin istihdam, gelir artışı ve toplumsal refaha yansımasının önemine işaret eden Vakhabov, küçük ve orta ölçekli işletmelerin teknolojik kapasitesinin geliştirilmesi, iş gücü piyasasının ihtiyaçlarına uygun nitelikli insan kaynağı yetiştirilmesi, enerji altyapısının modernizasyonu ve düşünce kuruluşları arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesini öncelikli alanlar olarak sıraladı. TDT kapsamındaki iş birliğinin somut sonuçlarının yeni iş imkânları, artan verimlilik ve yaşam standartlarının yükselmesiyle ortaya konulması gerektiğini vurguladı.
Kapadokya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hasan Ali Karasar, Özbekistan’ın binlerce yıllık kültür, medeniyet ve devlet geleneğinin önemli merkezlerinden biri olduğunu belirterek Türk dünyasının tarihsel bağlarının köklü bir geçmişe dayandığını ifade etti. Karasar, savaşlar, ekonomik krizler, afetler, iklim değişikliği ve teknolojik dönüşümün beraberinde getirdiği belirsizlikler karşısında Türk Devletleri Teşkilatının üye ülkelerin dayanıklılığını artıran ve bölgesel istikrara katkı sağlayan önemli bir iş birliği zemini olduğunu vurguladı. Hükümetler arası ilişkilerin yanı sıra halklar arasındaki bağların da güçlendirilmesi gerektiğine dikkati çeken Karasar, iş birliğinin somut sonuç üreten çalışmalarla sürdürülmesinin önemine işaret etti.
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Fırat Purtaş, 1992 yılında düzenlenen ilk Türk Dünyası Zirvesi’nden bu yana geçen 34 yıllık süreçte Türk devletleri arasındaki ilişkilerin önemli bir kurumsal ve ekonomik gelişim gösterdiğini belirtti. Dönemin Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın 1992 Ankara Zirvesi’nde “Türk dünyası ortak pazarı” vizyonunu gündeme getirdiğini hatırlatan Purtaş, o dönemde son derece sınırlı olan ekonomik ilişkilerin bugün milyarlarca dolarlık ticaret ve yatırım hacmine ulaştığını ifade etti. Türkiye-Özbekistan ticaret hacminin kısa vadede 5 milyar, orta vadede ise 10 milyar dolar seviyesine çıkarılmasının hedeflendiğine dikkati çeken Purtaş, önümüzdeki dönemde ekonomik entegrasyonun yanı sıra üniversiteler, akademisyenler ve gençler arasındaki etkileşimin güçlendirilmesinin de Türk dünyasının geleceği açısından önem taşıdığını vurguladı.
Özbekistan Dünya Ekonomisi ve Diplomasi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Xasanov Ulug'bek Atabayevich, etkinliğin üniversite bünyesinde düzenlenmesinin genç araştırmacılar ve öğrenciler açısından önemli ve sembolik bir anlam taşıdığını belirtti. Üniversitede Türk dünyasının tarihî ilişkileri ile ekonomik, sosyal, ulaştırma ve teknoloji alanlarındaki iş birliklerine yönelik çalışmalar yürütüldüğünü ifade eden Xasanov, Türk Devletleri Teşkilatı çerçevesinde geliştirilen yatırım, lojistik ve teknoloji projelerinin yalnızca Özbekistan için değil, Orta Asya ve Hazar bölgesi açısından da önemli fırsatlar sunduğunu vurguladı. Xasanov ayrıca, Türkiye ile Orta Asya arasındaki ilişkilerin kardeşlik temelinde geliştiğini ve bu bağların daha da güçlendirilmesinin önem taşıdığını kaydetti.
Etkinliğin ikinci ayağında basın mensuplarıyla bir araya gelindi. Taşkent’te mukim basın mensuplarının iştirak ettiği toplantıda, Ankara’da düzenlenecek TDT 13. Zirvesi’nin Türk dünyasındaki siyasi, ekonomik ve kurumsal bütünleşme bakımından taşıdığı önem; üye ülkeler arasında ulaştırma, güvenlik ve dış politika alanlarında gelişen iş birliği hakkında değerlendirmelerde bulunuldu. Toplantıda ayrıca yükseköğretim alanında öğrenci ve akademisyen hareketliliğinin artırılması, akademik diplomasinin Türk devletleri arasındaki bağlara katkısı, ortak tarih ve kültürün gelecek nesillere aktarılması ile Türk dizi ve sinema sektörünün Türk dünyasındaki kültürel yakınlaşma ve karşılıklı tanınırlığa sağladığı katkılar ele alındı.
