Türkiye, UNESCO’nun Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Listesi’nde Çin’den sonra en fazla öğeye sahip ülkedir.
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü’nün (UNESCO) dünya somut olmayan kültürel mirasının korunmasına yönelik listesinde Türkiye’den toplam 32 unsur yer almaktadır. Bu göstergeye göre Türkiye, Çin’in ardından dünyada ikinci sırada yer almakta ve bu alanda dünyadaki en başarılı çalışmaları yürüten ülkeler arasında bulunmaktadır. Türkiye’nin UNESCO Daimi Temsilciliği Komisyonu Direktörü Prof. Dr. Yöcal Oğuz, Anadolu Ajansı’na yaptığı açıklamada bunu vurgulamıştır.
Hindistan’da düzenlenen son UNESCO konferansında, örgütün Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne 32’nci unsur olarak “Gaziantep işi nakış” da dâhil edilmiştir.
“Gaziantep işi” ya da “Antep işi” nakış, adını Güneydoğu Anadolu’daki Gaziantep bölgesinden alan, el yapımı bir nakış türüdür. Bu nakış türü, beyaz kumaş üzerine ipliklerin çekilmesiyle yapılır; daha sonra bu iplikler beyaz, sarı ve krem renkli ipliklerle sarılıp örülerek ajurlu bir yapı oluşturulur.
Bu el sanatının ilk kez 19. yüzyılın 50’li yıllarında, Suriye sınırına yakın Gaziantep köylerinde ortaya çıktığı düşünülmektedir.
Başlangıçta ipliklerle yapılan motifler erkek terliklerinin üzerine işlenirken, daha sonra daha ince kumaşlar üzerine de motifler nakşedilmeye başlanmıştır. Gaziantep’te üretilen bu işlemeli ürünlerin Avrupa pazarlarına ihraç edildiği belirtilmektedir. Ajansın aktardığına göre, günümüzde de Gaziantep halkı tarafından yaygın şekilde uygulanan bu nakışın, eski Türk nakışının özelliklerini koruması, kökeninin bir kanıtı olarak değerlendirilmektedir. Günümüz Antep işi nakışları, özgün teknik değiştirilmeden, çok renkli simli iplikler ve yardımcı nakış iğneleri kullanılarak üretilmektedir.
Gaziantep, nakışın yanı sıra sedef kakma işleri, bakır ürünler, gümüş eşyalar, halı dokumacılığı, Yemen bezi, çömlekçilik, at eyerleri ve yerel müzik aletleri gibi birçok geleneksel zanaatla da öne çıkmaktadır.
İstatistiklere göre UNESCO’nun Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’nde en fazla unsura sahip ülke Çin’dir. Türkiye ikinci sırada yer almakta; onu Fransa, İran, Hindistan ve Hırvatistan izlemektedir.