Türkiye açıklarında çalışan arkeologlar, yaklaşık 4.700 yıl öncesine dayanan ve bu özelliği ile dünyanın en eski gemi enkazını keşfettiler.
Çarşamba günü yayınlanan Türkiye Cumhuriyeti Kültür Bakanlığının açıklamasına göre, Türkiye’nin güney kıyılarındaki Kekova Adası yakınlarında yaklaşık 100 fit derinlikte bulunan enkazda yapılan kazılar sırasında, amfora olarak bilinen bir dizi antik saklama kabı ortaya çıkarıldı.
Amforalar 4.400-4.700 yıl öncesine ait olup, denizcilik tarihi, denizcilerin günlük yaşamları ve o dönemin ticari bağlantıları hakkında yeni bilgiler sunuyor.
Bu kapların ağırlıklı olarak zeytinyağı veya şarap taşımak için kullanıldığı düşünülüyor. Ancak, bir amforanın gövdesinde kendine özgü bir dizi iz ve iki delik bulunuyor bu da söz konusu amforanın peynir veya tereyağı yapımında kullanılmış olabileceğini akla getiriyor.
Araştırmacılar, bu amforanın varlığının, denizcilerin yolculuklarında keçileri de yanlarında götürdükleri ve keçi sütlerini süt ürünleri yapmak için kullandıkları anlamına gelebileceğini belirtti.
Kazılar, Antalya’daki Akdeniz Üniversitesinden Profesör Hakan Öniz başkanlığında yapıldı. Öniz, CNN’e yaptığı açıklamada, gemi enkazının ilk kez dört yıl önce keşfedildiğini söyledi.
Amforaların başlangıçta çok daha yeni olduğu düşünülüyordu, ancak daha sonra Öniz, Mısır’daki Giza piramitlerinin yakınında bulunan amforalarla ilgili bir yayını okudu; bu amforalardan en eskisinin, geminin battığı dönemde inşaat hâlinde olduğuna inanılıyordu.
Öniz çarşamba günü CNN’e, “Bunlar, gemi enkazımızdaki amforalara benziyordu.” dedi ve bir araştırma ekibinin bölgede takip dalışı yaptığını belirtti.
Ardından, amforalar konusunda önde gelen bir uzman olan Avustralyalı arkeolog Karin Sowada’yı enkazı ziyaret etmeye ve bulguları incelemeye davet ettiler.
“Bir fikir birliğine vardık ve daha ayrıntılı analizlere geçtik.” diyen Öniz, ekibin bunun dünyadaki en eski gemi enkazı olduğuna “genel olarak emin” olduğunu da sözlerine ekledi.
Öniz, “Sadece amforalar değil; gemi enkazı alanında bulunan çapalar ve diğer eserler de aynı yüzyıllara işaret ediyor.” açıklamasını da yaptı.
Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, amforaların Doğu Akdeniz'de dolaşmış olabileceğini söyledi.
Ersoy yaptığı açıklamada, “Kil analizleri, amforaların muhtemelen Ürdün Vadisi’ndeki atölyelerde üretildiğini gösteriyor.” dedi.
“Mısır, Truva ve Girit’te benzer örneklerin bulunmuş olması, deniz yolları aracılığıyla farklı coğrafyaları birbirine bağlayan ticaret ağlarını anlamak açısından büyük önem taşıyor.” diye ekledi Kültür Bakanı.
Araştırmacılar, geminin batış anında kuzeyde Türkiye’den güneyde Mısır’a uzanan Levant kıyılarından Truva veya Girit’e doğru yol alıyor olabileceğini düşünüyor.