Barış, güvenlik ve ortak refah, sadece halklar arasında karşılıklı saygı, adalet ve samimiyete dayalı bir iş birliğiyle mümkündür. Akdeniz'in uç noktalarında yer alan ve iki güçlü medeniyetin üyesi olan iki eski dost Türkiye ve İspanya, aynı idealleri paylaşmaktadır. Bugün, İspanya ile ikili siyasi ilişkilerimizde ve yanı zamanda ekonomi, ticaret, enerji ve savunma sanayii alanlarında yakaladığımız ivme, Avrupa-Akdeniz istikrarı açısından stratejik öneme sahiptir.
İspanya, en güvenilir NATO müttefiklerimizden biridir. Adana'da konuşlandırılan Patriot hava savunma sistemi, bunun somut ve güçlü bir ifadesidir. İspanya'nın Avrupa Birliği'ne katılım sürecimize verdiği samimi destek, ortak hedeflerimizin derinliğini yansıtmaktadır. Bu stratejik ittifakı, bölgesel ve küresel zorlukların üstesinden gelmek için birlikte geliştireceğimiz sağlam önlemlerle taçlandırmaya kararlıyız. Medeniyetler İttifakı'nın yirminci yıldönümünde, farklılıkları bir çatışma unsuru olarak değil, bir zenginlik kaynağı olarak gören vizyonumuz, küresel krizlerle dolu bu dönemde ezilen halklara umut ve dayanışma mesajı vermektedir.
Savaşlar, açlık, düzensiz göç ve iklim felaketleri, insanlık tarihinin en büyük zorluğuyla karşı karşıya kalmamıza neden oldu. 19 Ağustos Dünya İnsani Yardım Günü'nde, 300 milyondan fazla insanın en temel insani ihtiyaçlardan yoksun olduğu acı gerçeğiyle karşı karşıyayız. Bu durum, insanlık vicdanını sarsan ve herkesi sorumluluk almaya çağıran bir gerçektir.
Türkiye olarak, tarihimize uzanan zengin insani yardım geleneğimizle, dünyanın neresinde olursa olsun, kimliği veya inancı ne olursa olsun mazlumlara uzattığımız el, insan onurunu savunma ve vicdanımızın sesini duyurma irademizin en açık kanıtıdır. Bu anlamda, köklü insani yardım geleneğiyle İspanya, bu ahlaki duruşta sağlam bir ortaktır.
Bu vesileyle, "yüzyılın felaketi" olarak nitelendirdiğimiz 6 Şubat depremlerinin ardından yardımlarını esirgemeyen tüm gönüllülere, özellikle İspanya'dan gelen arama kurtarma uzmanlarına ve İspanya Uluslararası Kalkınma İşbirliği Ajansı'nın Hatay Arsuz'da kurduğu sahra hastanesinde çalışan İspanyol doktor, hemşire ve teknisyenlere bir kez daha şükranlarımı sunmak istiyorum.
Türkiye, "Birimizin çektiği acı, hepimizin vicdanında yankı bulan ortak bir çığlıktır" anlayışıyla hareket etmektedir. İnsani diplomasi yaklaşımımızla Türkiye, gayri safi yurtiçi hasılasına oranla insani yardım konusunda dünyanın en cömert ülkelerinden biridir. 2016 yılında İstanbul'da ilk kez düzenlenen Birleşmiş Milletler Dünya İnsani Zirvesi, dünya çapında insani yardım alanındaki tutumumuzu teyit eden bir dönüm noktası olmuştur. AFAD, TİKA, Türk Kızılay’ı, Türkiye Diyanet Vakfı ve çok sayıda sivil toplum kuruluşuyla birlikte, yalnızca kriz zamanlarına müdahale etmekle kalmıyor, aynı zamanda uzun vadeli kalkınma ve dayanışma projeleriyle milyonlarca insanın hayatına da dokunuyoruz.
Türkiye, uluslararası kuruluşlarla eşgüdüm halinde, Asya'dan Afrika'ya, Orta Doğu'dan Balkanlar ve Latin Amerika'ya kadar geniş bir coğrafyada ve Gazze, Suriye, Lübnan gibi çevre coğrafyalarda özveriyle insani yardım faaliyetleri yürütüyor.
Ülkemiz, geçmişten günümüze Afrika'da yaşanan insani krizlere kayıtsız kalmadı. Somali'yi etkileyen şiddetli kuraklığa dikkat çekmek ve Somali halkıyla dayanışmamızı göstermek için 2011 yılında Mogadişu'ya yaptığımız ziyaret, uluslararası toplum üzerinde büyük bir etki yarattı. Hemen ardından, kamu kurumlarımız ve sivil toplum kuruluşlarımız iş birliğiyle bir insani yardım kampanyası başlattık. Kurduğumuz sulama sistemleriyle sürdürülebilir kalkınma için kalıcı çözümler sunduk.
BM verilerine göre 30 milyondan fazla insanın zor koşullarda yaşadığı ve insani yardıma ihtiyaç duyduğu Sudan'a gıda, ilaç, tıbbi malzeme ve yangın söndürme ekipmanı desteği sağladık. Nyala'da TİKA'nın katkılarıyla açılışı yapılan Türkiye-Sudan Eğitim ve Araştırma Hastanesi, bölgenin önde gelen sağlık kuruluşlarından biri olarak faaliyet gösteriyor. Sudan'da sürdürülebilir tarıma odaklı kalkınma faaliyetlerimiz de devam ediyor.
Myanmar'daki çatışmalar nedeniyle Bangladeş'e sığınan bir milyondan fazla Rohingya kardeşimize sağladığımız insani yardımın yanı sıra, 2017 yılından bu yana AFAD tarafından işletilen Cox's Bazar'daki Türk Sahra Hastanesi aracılığıyla sağlık hizmeti sunuyoruz. Afganistan'a ise 2022 yılından bu yana "İyilik Trenleri" adı altında gıda, barınak, ilaç ve tıbbi malzeme ulaştırıyoruz.
Coğrafi uzaklığa bakmaksızın, Latin Amerika ve Karayipler'de meydana gelen doğal afetlere müdahale etmek için imkânlarımız dâhilinde mümkün olan en etkili şekilde insani yardım sağladık ve tarım projeleriyle sürdürülebilir kalkınmayı destekliyoruz. Ayrıca, COVID-19 pandemisi sırasında 160'tan fazla ülkeye aşı ve ilaç desteği sağlayarak küresel dayanışmanın en somut örneklerinden birini oluşturduk.
İnsani yardımı kalkınma ve sürdürülebilirlik bakış açısıyla birleştiren yaklaşımımızın bir tezahürü olarak, Türkiye'de gelişmekte olan ülkelerden binlerce öğrenciye burs imkânı sağlıyor, kültürel miras alanlarını restore ediyor ve bu alanda eğitim vererek insanlığın ortak hafızasını koruyoruz.
İsrail'in Gazze'de son dönemde uyguladığı insanlık dışı kuşatma, açlık ve toplu cezalandırma politikaları, uluslararası hukuku ihlal etmekle kalmayıp aynı zamanda insanlık vicdanını da çiğnemektedir. 7 Ekim'den bu yana 61.000'den fazla masum insanın hayatını kaybetmesi ve iki milyondan fazla insanın evsiz ve temel insani ihtiyaçlara erişemez durumda kalması, tarihe kara bir leke olarak kazınmıştır. Türkiye bugüne kadar Gazze'ye 101.000 tondan fazla insani yardım göndermiş ve UNRWA'ya sağladığı destekle 40 milyon doları aşan bir insani seferberlik gerçekleştirmiştir. Filistin halkının özgür, onurlu ve müreffeh bir geleceğe kavuşması için sahada tüm imkânlarımızla çalışmaya devam edeceğiz.
Küresel krizler, jeopolitik gerginlikler ve dünyanın karşı karşıya olduğu çatışmalar insani yardım faaliyetlerimizi zora soksa da, ihtiyaç duyulan hiçbir alanda bu çabalarımızdan asla vazgeçmeyeceğiz. Çünkü insani yardım siyasetin üstündedir; vicdan meselesidir.
İnsani yardım, derin empatiden ve insani farkındalıktan doğan en yüksek diplomasi biçimidir. Türkiye ve İspanya, dünyanın en eski medeniyet beşiklerinden biri olan Akdeniz'in iki yakasında yer alan, evrensel değerlere sıkı sıkıya bağlı iki güçlü dost ve müttefik ülkedir. NATO himayesinde gerçekleştirdiğimiz afet tatbikatları, düzensiz göçmenlere sağladığımız insani yardım ve zor zamanlarda birbirimize sunduğumuz destek, bu kardeşliğin somut bir kanıtıdır. Dayanışma ruhu, iki halkı coğrafi sınırların ötesinde birleştirerek güçlü bir duygusal bağ oluşturur. Bu nedenle, bu ortak idealler etrafında güçlerimizi birleştirerek, insanlığı ve insani değerleri merkeze alan daha adil bir dünya inşa edeceğimize içtenlikle inanıyoruz.
Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye Cumhurbaşkanı'dır.