Türkiye'nin başkenti Ankara'da düzenlenen NATO Liderler Zirvesi, iki günlük programın ardından 8 Temmuz’da sona erdi. Zirve bildirgesinde Kuzey Atlantik Antlaşması'nın kolektif savunmayı düzenleyen 5. Maddesi'ne "sarsılmaz bağlılık" yeniden teyit edildi. ABD, NATO’nun Avrupa’nın daha fazla sorumluluk üstlendiği bir ittifaka dönüşmesi amacıyla Avrupa savunmasına yönelik rolünü azaltırken, bildiride “Avrupa ve Kanada’nın ittifakın savunmasında daha büyük sorumluluk üstlendiği” ifade edildi.
NATO Genel Sekreteri Rutte, zirvenin kapanışında düzenlediği basın toplantısında "İttifak hiç olmadığı kadar güçlü; topraklarımızın her köşesini savunmaya hazırız" diyerek dayanışma mesajı verdi. Trump'ın NATO’ya yönelik eleştirilerini sürdürdüğü bir dönemde, zirvede 32 üye ülkenin birlik görüntüsü vermesi dikkat çekti.
Liderler bildirgesinde altı başlıkta uzlaşı sağlandı. Avrupa ile ABD arasındaki görüş ayrılıklarının daha fazla görünür hâle gelmesini önlemek amacıyla bildirgenin kapsamının sınırlı tutulduğu değerlendirildi. Geçen yılki zirve bildirgesinde de beş madde yer almıştı.
Bu yılki bildirgede Rusya, "Avrupa-Atlantik bölgesinin güvenliği ve istikrarı için uzun vadeli bir tehdit" olarak nitelendirildi. NATO'nun Ukrayna'nın özgürlüğünü, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü korumak amacıyla "sarsılmaz destekle kenetlendiği" vurgulandı. Ukrayna'ya bu yıl 70 milyar Euro (yaklaşık 13 trilyon yen), gelecek yıl da en az aynı düzeyde destek sağlanacağı açıklandı.
İran meselesine ilişkin bildirgede "İran'ın hiçbir koşulda nükleer silah edinmemesi gerektiği bir kez daha teyit edilir" ifadesi yer aldı. İran'dan "Hürmüz Boğazı'nda serbest geçiş hakkına tam olarak saygı göstermesi" talep edildi.
NATO liderleri aynı gün savunma harcamaları konusunda da kapsamlı görüşmeler gerçekleştirdi. Geçen yılki zirvede, savunma harcamalarının 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 5’ine çıkarılması hedefinde anlaşmaya varılmıştı. Bu oranın yüzde 1,5’lik bölümünün altyapı yatırımları gibi savunmayla bağlantılı harcamaları kapsaması öngörülmüştü. Liderlerin toplantıda bu hedefe ulaşma planlarını ele aldığı belirtildi.
Toplantı öncesinde ABD Başkanı Trump, NATO Genel Sekreteri Rutte ile görüşerek bazı müttefik ülkelere yönelik eleştirilerde bulundu. Trump, ABD-İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonları konusunda İngiltere, Fransa, Almanya ve İtalya’yı kastederek “Bize yardım etmeye çalışmadılar, bundan memnun değilim.” ifadelerini kullandı.
Trump ayrıca NATO üyesi Danimarka'ya bağlı özerk bölge Grönland konusuna da değindi. "Yalnızca ABD'yi değil, dünyayı korumak için zorunlu" diyen Trump, Grönland'ın ABD topraklarına katılması gerektiği yönündeki bilinen tutumunu bir kez daha dile getirdi. Trump, 7 Temmuz'da da üye ülkelerin savunma harcamalarını artırma gibi talepleri yerine getirmemesi hâlinde "Tüm askerleri Avrupa'dan çekebilirim." demişti.