Türkiye Cumhurbaşkanı, Ankara ile Şam arasındaki ilişkilerin normalleştirilmesini görüşmek üzere Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad ile bir araya gelmeyi umuyor.
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan ve Azerbaycan'a yaptığı ziyaretlerin ardından gazetecilere açıklamalarda bulundu. Erdoğan, şunları söyledi: "İsrail'in suçlarına dünyada en sert tepkiyi gösteren ve bu konuda somut adımlar atarak ticareti durduran ülke şüphesiz Türkiye'dir."
Erdoğan, Riyad ve Bakü'ye yaptığı ziyaret hakkında, Riyad'da düzenlenen İslam İşbirliği Teşkilatı ve Arap Birliği'nin ikinci olağanüstü zirvesinde yaptığı konuşmasında, Gazze ve Lübnan'daki soykırıma değindi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, acil ateşkes ilanı önceliğiyle insani yardımların ihtiyaç sahiplerine kesintisiz ve düzenli olarak gönderilmesi gerektiğinin bilincinde olduğunu belirterek şunları söyledi: "Bildiğiniz gibi ateşkes için baskıcı ve zorlayıcı tedbirler de dâhil olmak üzere yoğun çaba harcıyoruz. İsrail'e karşı uluslararası yasalara dayalı önlemler. İsrail suç açısından dünyadaki en güçlü güçtür.”
Türkiye'nin, İsrail'e silah ve mühimmat sevkiyatının engellenmesi amacıyla Birleşmiş Milletler'de başlattığı girişime 52 ülke ve 2 uluslararası kuruluşun desteğini bildirdiğini belirten Erdoğan şöyle dedi: "Bu girişimimize ilişkin mektubumuzu geçtiğimiz günlerde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Güvenlik Konseyi Dönem Başkanı ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'ne ilettim. Riyad'daki zirvede tüm teşkilat ve Arap Birliği üyelerini mektubumuzu imzalamaya davet eden bir karar alındı.”
Erdoğan, Bakü ziyareti konusunda şunları söyledi: “Ziyaretimin ikinci ayağında Bakü'de düzenlenen Dünya Liderleri İklim Zirvesi'ne katıldım. Şahsıma gösterilen hüsnükabulden ötürü zirveye ev sahipliği yapan Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev kardeşime bu vesileyle tekrar teşekkür ediyorum. Birleşmiş Milletler çatısı altındaki en önemli iklim etkinliği olan zirveye, 80 ülke iştirak etti.”
Yeni Trump hükûmeti
ABD'nin başkanı seçilen Donald Trump ile yaptığı telefon görüşmesi hatırlatılan Erdoğan şunları söyledi: “Yeni dönemde Türk-Amerikan ilişkilerinin gelişmesi telefon diplomasisi ile sağlanamaz.”
Trump ile uluslararası toplantılar ya da ikili görüşmelerde bir araya gelerek bundan sonraki süreci nasıl değerlendireceklerini daha iyi tespit edeceklerini belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan şöyle devam etti: "Şu anda Trump'ın kabinesi nasıl oluşacak, nasıl bir kabine ortaya çıkacak bunları görmemiz gerekiyor. Her zaman iki ülke arasında her iki tarafın da faydasına olan fırsatlar vardır. Trump hükûmeti, ekonomiyi ana hedeflerinden biri olarak görmektedir. Türkiye, coğrafi konumu ve genç nüfusu ile yatırım fırsatları sunan bir ülkedir. Özellikle enerji, altyapı ve teknoloji alanında yeni iş birlikleri geliştirmemiz mümkün.”
Erdoğan, Donald Trump'ın Amerika Birleşik Devletleri Başkanı olarak seçilmesinin bölgesel savaş ve İsrail'in işgalci politikalarının ne kadar azalacağına dair soruya yanıt olarak şunları söyledi: "Bu konuda karar vermek için henüz çok erken olduğunu düşünüyorum. Bırakın Biden'ın yerini Trump alsın. Bakalım devir teslim sonrası yeni dönemde ne gibi gelişmeler yaşanacak? Trump'ın bu dönemde bölgeye yönelik farklı adımlar atacağını umuyoruz ancak zaman zaman bizi endişelendirebilecek mesajlar da gönderiliyor.”
Rusya ve Çin
Amerika’nın başını çektiği Batı’nın, Çin ve Rusya’yı 2. Dünya Savaşı sonrası kurulu düzene tehdit olarak gördüğü ve Rusya ve Çin’in İsrail ve Gazze’ye yönelik tutumunu nasıl değerlendiriyorsunuz sorusunu yanıtlayan Erdoğan, “Çin ve Rusya liderlerinin nasıl bir bakışa sahip olacaklarını bize zaman gösterecek. Zamanla ilerlemeli ve beklemeliyiz. Çünkü bu ikili, dünyada çok önemli hâle gelen ülkelere dönüştü.” dedi.
İsrail’in Filistinlilere Zulmü
Erdoğan, ziyaret ettiği bütün ülkelerin liderlerinin gündeminde İsrail’in Filistinlilere yaptı zulüm olduğunu belirtti ve şu ifadeleri kullandı: “Zulme karşı olmak için insan olmak yeterlidir. Hangi dilde konuştuğunuz, neye inandığınız, cilt, saç veya gözünüzün hangi renkte olduğu önemli değil. Önemli olan, insani değerlere sahip olmaktır. Maalesef Batı ülkeleri hastane ve ambulanslar vurulduğunda bile bu ağır suça nefsi müdafaa adını veriyorlar. Bu işlerin üstünü kapatmaya çalışanlardan zulme karşı tutum sergilemesini beklemek abes bir arzudur. Biz, Arap ülkeleri ile birlikte bir insani birlik geliştirmeye ve tek ses, tek yürek olduğumuzu göstermeye çalışıyoruz.” Erdoğan, “Filistin'i tanımak için çabalar da elle tutulur başka bir adımdır.” vurgusunda bulundu.
İsrail ile ilişkiler
Bu iddiaların aslında siyasetin en kirli tarafı olduğunu söyleyen Erdoğan, Türkiye’nin İsrail ile ticaretini sürdürdüğü yönünde bazı iddiaların gündeme getirildiğini kaydetti ve şöyle söyledi: “Bunu neden yapıyorlar? Mevcut hükûmeti yok etmek için. Bizim, hükûmet ve Türkiye Cumhuriyeti olarak şu anda İsrail ile herhangi bir ilişkimiz bulunmamaktadır. Recep Tayyip Erdoğan başkanlığındaki Türkiye Cumhuriyeti hükûmeti İsrail ile ilişkilerini sürdüremeyecek ve geliştirmeyecektir. İsrail ile hem ticareti hem de ilişkileri kestik. Filistin’in gerçek davasının sonuna kadar yanındayız. Hem Netanyahu isimli zalimi hem de çetesini yaptıklarından dolayı kanun önünde sorgulayacağız."
Suriye
Türkiye Cumhurbaşkanı, Riyad zirvesindeki grup fotoğrafında Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ın yanında bulunmasının, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Arap Birliği’nin olağanüstü zirvesinde en çok tartışılan konu olduğunu belirterek, “Acaba söz konusu toplantının marjında Suriyeli taraf ile görüştünüz mü?” sorusunu şu şekilde yanıtladı: “Esad’ın sözlerini dinlemeye zaman bulamadım çünkü Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile görüşmeye gitmiştim.”
Erdoğan şunu da ekledi: “Hâlâ Esad ile görüşmeyi umuyorum. Çünkü Suriye ile Türkiye arasındaki terör yapılarını yok etmemiz gerekiyor. Suriye’de adil ve kalıcı bir barışın temeli var. Bunu sağlamak için atılacak adımlar net ve açıktır. Normalleşme için Suriye tarafına elimizi uzattık. Bu normalleşmenin Suriye topraklarında barış ve huzurun kapılarını açacağına inanıyoruz.”