Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD’de Birleşmiş Milletlerin (BM) 80. Genel Kurulu vesilesiyle bir dizi üst düzey görüşme gerçekleştirdi. Erdoğan, New York’ta bulunduğu süre boyunca Genel Kurul oturumları dâhil çok sayıda toplantıya katıldı, dünya liderleri ve uluslararası kuruluşların üst düzey temsilcileriyle önemli görüşmeler yaptı.
Yatırım Konferansı
22 Eylül’de New York’ta Türk-Amerikan İş Konseyi tarafından düzenlenen Türk Yatırım Konferansına katılan Erdoğan, burada yaptığı konuşmada enerji ve savunma sanayiinin Türkiye-ABD iş birliğinde öncelikli alanlar olmaya devam ettiğini vurguladı. “Saygıdeğer dostum Başkan Trump ile ortak hedefimiz, 2019’da belirlediğimiz 100 milyar dolarlık ticaret hacmine ulaşmaktır.” dedi.
Filistin Konferansı
Erdoğan, BM’de Fransa ve Suudi Arabistan’ın eş başkanlığında düzenlenen Uluslararası Filistin Konferansına da katıldı. Erdoğan buradaki konuşmasında, “Filistin Devleti’ni tanıma kararı alan ülkeleri tebrik ediyorum. Bu adımın, iki devletli çözümün hayata geçirilmesini hızlandırmasını temenni ediyorum. Türkiye olarak 1967 sınırlarına dayalı, başkenti Doğu Kudüs olan ve toprak bütünlüğüne sahip bir Filistin Devleti kurulana kadar mücadelemizi sürdüreceğiz.” ifadelerini kullandı.
İkili Görüşmeler
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ve Kanada Başbakanı Mark Carney ile bir araya geldi. Görüşmelerde ikili ilişkiler, bölgesel ve küresel konular ele alındı. Erdoğan, Türkiye ile Kanada’nın NATO müttefikliği çerçevesinde oynadığı role dikkat çekti, enerji ve savunma sektörlerinde iş birliğinin geliştirilmesi gerektiğini söyledi. Ayrıca Kanada’nın Filistin’i tanıma kararını memnuniyetle karşıladı.
Erdoğan, Kuveyt Veliaht Prensi Şeyh Sabah Halid el Hamed es Sabah ile yaptığı görüşmede de ikili ilişkilerin, özellikle ticaretin geliştirilmesinin önemine vurgu yaptı. İsrail’in Filistin topraklarında gerçekleştirdiği katliamlara karşı İslam ülkelerinin ortak tavır alması gerektiğini belirterek Gazze’de ateşkes müzakerelerinin sürdürülmesinin önemini vurguladı.
Suriye konusunda ise ülkenin toprak bütünlüğü temelinde yeniden inşa ve kalkınmaya odaklanılması gerektiğini belirtti ve Türkiye’nin desteğinin süreceğini ifade etti.
ABD’deki Türklerle Buluşma
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türk-Amerikan Ulusal Yönlendirme Komitesinin düzenlediği akşam yemeğinde ABD’de yaşayan Türk vatandaşlarıyla da bir araya geldi. Erdoğan buradaki konuşmasında, “Türk-Amerikan ilişkilerini müttefiklik ve stratejik ortaklık temelinde geliştirme çabamızı sürdürüyoruz. Başkan Trump’ın ikinci döneminde Amerikan yönetiminin her düzeyiyle temaslarımız artmış, kurumlarımız arasında yapıcı diyalog hız kazanmıştır.” dedi.
BM Genel Kurulu Konuşması
Programının ikinci gününde Erdoğan, BM Genel Kuruluna hitap etti. Konuşmasının büyük kısmını Filistin ve Gazze’deki soykırıma ayıran Erdoğan, ayrıca Suriye, Rusya-Ukrayna savaşı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin tanınması ve küresel meseleler hakkında da mesajlar verdi.
“Gazze’de yaşananlar savaş değildir. Bir tarafta en modern ve ölümcül silahlarla donatılmış düzenli bir ordu, diğer tarafta ise masum siviller ve çocuklar var. İsrail’in eylemleri sadece Gazze ve Batı Şeria ile sınırlı değil; Suriye, İran, Yemen ve Lübnan’a da saldırılar düzenleyerek bölgesel barışı tehdit ediyor.” dedi.
Gazze’den fotoğraflar eşliğinde dünya liderlerine seslenen Erdoğan, “Bugün insanlık adına mazlum Filistinliler'in yanında dimdik durma günüdür. Halklarınız Gazze’deki vahşete öfke duyarken, sizleri adım adım cesaret göstermeye davet ediyorum. Çocukların çocuk büyüttüğü Gazze’ye insanlık borcunuzu ödeyin.” çağrısı yaptı.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile görüşmesinde Gazze konusu ve BM sisteminde reform ihtiyacı ele alındı. Erdoğan, Türkiye’nin bu yöndeki çabalara katkı vermeye devam edeceğini belirtti.
Diğer Temaslar
Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el Menfi ile görüşerek Libya’da istikrar ve ulusal birlik için destek sözü verdi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın da katıldığı Gazze konulu kapalı oturumda Endonezya, Katar, Suudi Arabistan, BAE, Ürdün, Pakistan ve Mısır liderleriyle bir araya geldi.
SETA koordinasyonuyla ABD düşünce kuruluşlarıyla toplantıya katıldı.
Türk-Amerikan İş Konseyi Başkanı Hamdi Ulukaya ve ABD’li iş dünyası temsilcileriyle görüştü.
BM’de Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yaptığı görüşmede, ticaret, enerji ve savunma alanlarında iş birliğini derinleştirme kararlılığını vurguladı. Avrupa Birliği ile ilişkilerin canlandırılması gerektiğini söyledi. Fransa’nın Filistin’i tanıma kararını memnuniyetle karşılayarak Netanyahu hükûmetine yönelik uluslararası baskının artırılması gerektiğini ifade etti.
BM İklim Konferansında Türkiye’nin 2035’e kadar emisyonlarını 466 milyon ton azaltarak 643 milyon tona düşürmeyi hedeflediğini açıkladı. Yenilenebilir enerjinin Türkiye’nin kurulu kapasitesinde yüzde 60’ın üzerine çıktığını belirtti.
Vietnam Cumhurbaşkanı Luong Cuong ile görüşmesinde Gazze konusunda ortak tutumdan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Washington Ziyareti
New York programını tamamlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Washington’a giderek ABD Başkanı Donald Trump ile iki saat yirmi dakika süren bir görüşme yaptı. Görüşme öncesinde, “F-35 ve F-16 programları ile Halkbank meselesini detaylı biçimde ele alma fırsatımız olacak. Heybeliada Ruhban Okulu konusunda üzerimize düşeni yapmaya hazırız. Başkan Trump’ın döneminde Türk-Amerikan ilişkileri yeni bir evreye girdi. Bölgesel zorlukları el ele aşacağımıza inanıyorum.” dedi.
Görüşme sırasında, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio arasında sivil nükleer enerji alanında stratejik iş birliği mutabakatı imzalandı. Böylece iki ülke arasındaki nükleer enerji ortaklığı derinleştirildi.