Hakkari Fen Lisesinde görevli fizik öğretmeni Sibel Özdemir ile iki öğrencisi, “alüminize cam elyaf kumaş ile buzullardaki erime hızının düşürülmesi” projesiyle TÜBİTAK Bölge Yarışması’na katılmaya hak kazandı.
Hakkari’de, fizik öğretmeni ile iki öğrencisi, küresel ısınma nedeniyle kentte sürekli eriyen buzullara dikkati çekmek amacıyla “dağ danteli” projesini hazırladı. Hakkari Fen Lisesinde görevli Sibel Özdemir ile 10. sınıf öğrencileri Dilan Engin ve Botan Özdil, Cilo Dağları’ndaki Türkiye’nin en büyük vadi buzulu konusunda farkındalık oluşturmak istedi.
Bu amaçla, farklı ülkelerde özellikli kumaşlarla buzulları sıcak havadan korumak amacıyla uygulanan yöntemlerden esinlenen Özdemir ve öğrencileri, “dağ danteli” projesini hazırladı.
Temin ettikleri farklı özellikteki 15 kumaşı hem okulun laboratuvarında hem de dış ortamdaki belli sıcaklıklarda buz kalıpları üzerinde deneyen Özdemir ve öğrenciler, alüminize cam elyaf kumaşıyla sarılan buzun daha az ve geç eridiğini gözlemledi.
Öğrenciler, “çevre dostu” olduğu belirtilen kumaşı kullanarak hazırladıkları proje ile 14-17 Mart’ta Van’da düzenlenecek TÜBİTAK 53. Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Bölge Yarışması’na katılmaya hak kazandı. Özdemir, ilk atandığı yer olan Hakkari’de buzulların hızla eridiğini öğrenmesi üzerine öğrencilerle proje hazırlamaya karar verdiklerini söyledi. Buzullardaki erime hızının nasıl düşürüleceğine yönelik araştırma yaparken İtalya, İsviçre gibi ülkelerde buzulların üzerinin kumaşlarla örtüldüğünü gördüklerini anlatan Özdemir, “Öğrencilerimle bu doğrultudan yola çıkarak çeşitli kumaşların araştırmasını yaptık. Bu kumaşlardan alüminize cam elyaf kumaşın buzları eritmediğini keşfettik. Alüminize, alüminyum folyo ile kaplı olduğu için üzerine düşen ışığı ve ısıyı yansıtıyor. Bu yansıtma sonucunda sıcaklığın buza fazla etki etmediğini anladık.” dedi.
“15 kumaş denedik”
Öğrencilerden Botan Özdil ise buzulların erimesi nedeniyle doğal dengenin bozulduğunu belirtti. Gelişmiş ülkelerde bu konuya ilişkin çözümlerin geliştirildiğini anlatan Özdil, “Ülkemizde de çok önemli buzul sahaları var. Kısa vadede katılacağımız yarışmadan güzel bir derece elde etmek istiyoruz. Uzun vadede de buzullardaki hızlı erimenin önüne geçmeyi amaçlıyoruz. Terzilerden, döşemecilerden kumaşlar topladık. Yaklaşık 15 kumaş denedik. Projemizde kullanmak üzere 8 kumaş seçtik. Bu kumaşlardan üç tanesi istediğimiz şekilde sonuç verdi.” diye konuştu. AA
* Tüm hakları saklıdır. Bu sitede yer alan yazı, haber, fotoğraf, video ve sair dokümanların, bireysel kullanım dışında izin alınmadan kısmen veya tamamen kopyalanması, çoğaltılması, kullanılması, yayımlanması ve dağıtılması kesinlikle yasaktır. Bu yasağa uymayanlar hakkında 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca yasal işlem yapılacaktır.
* Tüm hakları saklıdır. Bu sitede yer alan yazı, haber, fotoğraf, video ve sair dokümanların, bireysel kullanım dışında izin alınmadan kısmen veya tamamen kopyalanması, çoğaltılması, kullanılması, yayımlanması ve dağıtılması kesinlikle yasaktır. Bu yasağa uymayanlar hakkında 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca yasal işlem yapılacaktır.