Cumhurbaşkanı Erdoğan: "Türkiye olarak insani değerler üzerine bina ettiğimiz dış politikamızın önceliği hangi coğrafyada olursa olsun ihtilafların barışçıl yollarla çözüme ulaştırılmasıdır. Bölge ülkelerinin ana aktör olmadığı hiçbir denklemin barış ve güven arayışına cevap veremeyeceği açıktır." dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Parlamentolar Arası Birlik (PAB) 152. Genel Kurul Toplantısı için İstanbul'da bulunan meclis başkanları ile delegasyon temsilcileri onuruna Dolmabahçe Sarayı'nda akşam yemeği verdi.
Programda konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Genel Kurul vesilesiyle katılımcıları Türkiye'de ağırlamaktan büyük bahtiyarlık duyduğunu belirtti.
Asya'dan Afrika'ya, Latin Amerika'dan Avrupa'ya yaklaşık 155 ülkeden genel kurula katılan ve programa teşrif eden tüm misafirlere şükranlarını sunduğunu dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, "İradelerini temsil ettiğiniz dost ve kardeş halklarımızın tamamına 86 milyon vatandaşım adına selamlarımı, sevgilerimi gönderiyorum." diye konuştu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye ve İstanbul olarak Parlamentolar Arası Birliğin Genel Kurulu'na dördüncü kez ev sahipliği yapmaktan memnuniyet duyduklarını ifade ederek "Gelecek Nesiller İçin Umudu Yeşertmek, Barışı Sağlamak ve Adaleti Temin Etmek" temasıyla düzenlenen 152. Genel Kurul'un tüm insanlık için hayırlara vesile olmasını diledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Genel Kurul kapsamında alınacak kararların, yapılacak tartışmaların, buradaki tespit, tenkit ve tekliflerin, aynı şekilde icra edilecek komite toplantıları, forum oturumları ve yan etkinliklerin aralarındaki dostluk ve dayanışmayı daha da güçlendirmesini, Gazze'deki mezalim başta olmak üzere mevcut sorunların çözümüne katkı vermesini temenni etti.
2026'nın ilk Genel Kurulu'na başarıyla ev sahipliği yapan Türkiye Büyük Millet Meclisini, Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş ile milletvekillerini ayrıca tebrik ettiğini kaydeden Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Son olarak Genel Sekreterlik görevini 12 yıldır başarıyla yürüten Sayın Martin Chungong'a, birliğe yaptığı katkılar için teşekkür ediyor, bu önemli vazifeyi devralacak arkadaşımıza muvaffakiyetler diliyorum." şeklinde konuştu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Parlamentolar Arası Birliğin tam 137 yıldır çok önemli bir işlevi yerine getirdiğini belirterek "Herkes için demokrasi anlayışıyla, parlamenter demokrasiye açılan Birliğin siz kıymetli mensuplarına bu akşam bir kez daha teşekkür ediyorum." dedi.
Diyalog ve iş birliği imkanlarının artırılması, barış ve adalet odaklı girişimlerin yoğunlaştırılması temelinde Birliğin üstlendiği misyonu çok kıymetli bulduğunu ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, "152. Genel Kurul'un parlamenter diplomasi zemininde daha adil ve güvenli bir dünyanın, yeni ümitlerle yeşeren huzur ve barış dolu bir geleceğin inşasına önemli katkılar sunacağına yürekten inanıyorum." diye konuştu. Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları söyledi:
"Akıl ve vicdan sahipleri olarak şu gerçeği hepimiz çok iyi biliyoruz. 80 yıl önce galipler eliyle tesis edilen uluslararası sistem, bugün büyük bir meşruiyet kriziyle yüz yüzedir. Sistemin temelini teşkil eden değerler, ilkeler, kurallar ve teamüller küresel ölçekteki anlam ve itibarını kaybetmenin eşiğindedir. Uluslararası hukukun bağlayıcı hükümleri, işledikleri savaş ve insanlık suçlarına her gün yenilerini ekleyen aktörler üzerindeki tesirini maalesef yitirmiştir. Sağduyunun askıya alındığı, diyalog mekanizmasının devre dışı bırakıldığı, diplomasi ve müzakerenin yerini silah, füze ve bombaların aldığı böyle bir ortamda kimse güvende değildir. Bakın burada şunu çok açık ve net ifade etmek isterim. Türkiye olarak insani değerler üzerine bina ettiğimiz dış politikamızın önceliği hangi coğrafyada olursa olsun ihtilafların barışçıl yollarla çözüme ulaştırılmasıdır. Bölge ülkelerinin ana aktör olmadığı hiçbir denklemin barış ve güven arayışına cevap veremeyeceği açıktır."
"Bölgede üstlendiğimiz barış girişimlerinin özü, ilkeli ve gerçekçi yaklaşımdır"
"Bizim Gazze'de, Ukrayna'da, İran'da, Afrika'da ve daha birçok bölgede üstlendiğimiz barış girişimlerinin özü, ilkeli ve gerçekçi yaklaşımdır." diyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, milletlerin iradesinin tezahür ettiği kurumlar olan parlamentolara da bu anlamda son derece kritik sorumluluklar düştüğünü ifade etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Uluslararası kamuoyu Orta Doğu'daki trajedileri durdurma iradesi gösterse de hükûmetlerin bu noktada çok daha geriden geldiklerine tanık oluyoruz. İşte son iki ayda yaşananları hep birlikte takip ettik. Dünyanın odağı İran'daki savaşa kaymışken, Filistin ve Lübnan'da binlerce kişi İsrail hükûmetinin saldırılarında hayatını kaybetti. Aynı saldırılarda bir milyondan fazla Lübnanlı yerlerinden edildi. Öldürülenlerin ve göçe zorlananların sayısı günden güne artıyor. Hem kendi halkı hem Filistin hem de bölgemiz için barışın ve huzurun önündeki en büyük engel olan İsrail hükûmeti, uluslararası toplumun tüm çabalarına rağmen durmuyor, durdurulamıyor. Bunun üzerinde uzun uzun düşünmemiz gerektiği kanaatindeyim. Aynı hukuk ve kural tanımazlık Filistin'de de katmerlenerek devam ediyor."
Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsrail güçlerinin ateşkesin imzalandığı 10 Ekim 2025'ten bugüne 755 Filistinliyi şehit ettiğini, 2 bin 100 kişiyi yaraladığını söyledi.
7 Ekim 2023'ten bu yana 73 bin Filistinli’nin hayattan koparıldığını, Gazze'de yaralananların sayısının 172 bini geçtiğini kaydeden Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Ateşkes çerçevesindeki taahhütlerine uymayan İsrail yönetimi, Gazze'ye insani yardım girişlerine de engel oluyor. Kudüs, Mescid-i Aksa ve Batı Şeria'ya yönelik mütecaviz politikalar ile yasa dışı yerleşimci terörü aynı şekilde tüm şiddetiyle sürüyor." dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Batı Şeria'yı yeni Gazze yapma planını açık açık dillendiren İsrail'in, Filistinli mahkumlara getirdiği idam cezasıyla, apartheid utancını Güney Afrika'da yıkılışından 32 yıl sonra tekrar hortlatma peşinde olduğunu vurgulayarak "İsrail Parlamentosu'nda kabul edilen ve yalnızca Filistinliler’e uygulanacak bu karara karşı dünya parlamentolarının en sert şekilde tepki vermesinin gerekli olduğunu düşünüyoruz. Filistin'de adil ve kalıcı barışın tek formülü olan iki devletli çözümün bir an önce hayata geçirilmesi için tüm parlamenterleri güç birliği yapmaya, barışın sesini yükseltmeye davet ediyorum." ifadelerini kullandı.
"Sudan'daki istikrarsızlığın sonlandırılması için her türlü diplomatik çabayı destekliyoruz"
Cumhurbaşkanı Erdoğan, bölgedeki çatışma ortamının 13,5 yıllık zulmün ardından özgürlüğüne kavuşan Suriye halkının hak ettiği huzur ve istikrarın önündeki en büyük engel olduğunu ifade ederek "Suriye'nin yeniden ayağa kaldırılmasında uluslararası aktörlerin yapıcı ve devamlı desteğine ihtiyaç vardır. Biz, millî birlik ve toprak bütünlüğü temelinde, Suriyeli kardeşlerimize elimizden gelen her türlü desteği bugüne kadar verdik, veriyoruz ve vereceğiz." diye konuştu.
Aynı şekilde bir başka kardeş coğrafyada, Libya'da sükûnet ve güvenliğin sağlanmasına yönelik aktif çabaları sürdürdüklerini dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, "İçinden geçtiğimiz bu kritik dönemde Ukrayna Savaşı'nı sonlandırmaya dönük diplomatik çabaların kesintiye uğramaması büyük önem arz ediyor. Hem Rusya'nın hem de Ukrayna'nın güven duyduğu yegâne ülke olarak savaşın sona erdirilmesi için samimi çabalarımızı sürdürüyoruz. Öte yandan, Güney Kafkasya'da barış ve refahın hüküm sürdüğü huzurlu bir geleceğin inşası yönünde atılan adımları takdirle karşılıyor, bunun tüm dünyaya örnek olmasını diliyoruz." ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 1963'ten bu yana gündemlerinde olan Kıbrıs meselesinde ise adil, kalıcı ve sürdürülebilir bir çözüme varılmasının zamanının çoktan geldiğini kaydederek "Buradan bir kez daha Kıbrıs Türkleri’nin maruz bırakıldığı hukuksuz izolasyonun artık sona ermesi gerektiği çağrısında bulunuyor, sizlerden de bu konuda destek beklediğimizi dile getirmek istiyorum." dedi.
"Eşit ortaklık anlayışıyla şekillenen Afrika politikamız, dost ve kardeş Afrika ülkelerinin teveccühüyle her geçen gün daha da güçleniyor." diyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle devam etti:
"Ancak Sudan'daki çatışmalar Afrikalı kardeşlerimiz gibi bizleri de derinden yaralıyor. Sudan'daki istikrarsızlığın sonlandırılması için her türlü diplomatik çabayı destekliyoruz. Bilhassa Etiyopya ile yaşanan problemlerin çözümü için atılan adımların Afrika Boynuzu'ndaki gerginliğin azaltılmasına yaptığı katkıdan memnuniyet duyuyoruz. Son yıllarda istikrar ve güvenlik yolunda önemli bir mesafe alan Somali'nin toprak bütünlüğüne ve kalkınmasına verdiğimiz destek de sürüyor. Sahel bölgesi de dâhil, Afrika'nın tamamında refah, istikrar ve güvenliğin sağlanması hepimizin ortak hedefidir. Afrikalı dostlarımızla iş birliği içinde, kıtanın daha parlak bir geleceğe kavuşması için ihtiyaç duyulan her türlü desteği vermeye devam edeceğiz."
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 152. Parlamentolar Arası Birlik Genel Kurulu'nun hayırlara vesile olmasını diledi.
Öte yandan Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın konuşmasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
İletişim Başkanı Duran, NSosyal hesabından yayımladığı mesajında şunları kaydetti:
“Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın 152’nci Parlamentolar Arası Birlik Genel Kurulu’nda ortaya koyduğu vizyon, sadece mevcut krizlere dikkat çekmekle kalmamakta; aynı zamanda küresel sistemin ihtiyaç duyduğu adalet, denge ve sorumluluk anlayışına da güçlü bir çağrı niteliği taşımaktadır.
Türkiye’nin dış politikada merkeze aldığı insani yaklaşım, çatışmaların değil çözümlerin tarafı olma iradesinin açık bir yansımasıdır.
Bugün gelinen noktada, bölgesel meselelerin çözümünde yerel aktörlerin dışlandığı her girişimin başarısızlığa mahkûm olduğu bir kez daha görülmektedir. Türkiye’nin Gazze’den Ukrayna’ya, Afrika’dan Orta Doğu’ya uzanan barış çabaları; ilkeli, gerçekçi ve vicdani bir duruşun sahadaki karşılığıdır. Parlamentoların ise bu süreçte yalnızca izleyen değil yön veren ve sorumluluk üstlenen aktörler olması gerektiği açıktır.
Öte yandan Gazze başta olmak üzere Filistin’de yaşanan insanlık dramı, uluslararası sistemin sınandığı en kritik başlıklardan biri olmaya devam etmektedir. Ateşkese rağmen İsrail’in devam eden saldırıları, insani yardımları engellemesi ve sivillere yönelik sistematik ihlalleri, küresel vicdanda derin yaralar açmaktadır. Bu tablo karşısında, söylem ile eylem arasındaki farkın giderek büyüdüğü gözler önüne serilmektedir.
Sayın Cumhurbaşkanımızın vurguladığı üzere kalıcı çözüm ancak adil ve sürdürülebilir bir barış perspektifiyle mümkündür. İki devletli çözümün hayata geçirilmesi, sadece Filistin halkı için değil bölgesel ve küresel istikrar için de hayati önemdedir. Bu noktada dünya parlamentolarına düşen görev; daha güçlü, daha kararlı ve daha yüksek bir sesle barıştan yana tavır almaktır.”
