BİLGİ EDİNME BAŞVURULARINA İLİŞKİN REHBER
 

Çek asıllı hukukçu Karel Vasak’ın fikir babası olduğu kuşaklara göre insan hakları sisteminde üçüncü kuşak haklardan olan “bilgi edinme hakkı” nın gerçek ve tüzel kişilerce daha rahat kullanılabilmesini teminen Genel Müdürlüğümüz faaliyet alanlarına yönelik olarak Kurumumuza iletilebilecek bilgi edinme başvurularında gerçek ve tüzel kişilerin faydalanması için bu rehber hazırlanmıştır.

Genel Müdürlüğümüz uhdesindeki Bilgi Edinme Birimi

27.04.2004 tarihli ve 25445 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik” hükümleri uyarınca Genel Müdürlüğümüzde Basın Kartları Değerlendirme Birimine bağlı olarak faaliyet gösteren bir Bilgi Edinme Birimi ihdas edilmiştir.

  • Bilgi Edinme Biriminin iletişim bilgileri aşağıda yer almaktadır;

               Adres : Ceyhun Atuf Kansu Caddesi no:122 Balgat/ANKARA
               Tel : (0312) 583 62 09-06
               Fax : (0312) 473 64 72
               E-Posta: bilgi@byegm.gov.tr

              

Kimler bilgi edinme hakkından yararlanabilir?

4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun 4. maddesi ve Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesi çerçevesinde, herkes (tüm gerçek ve tüzel kişiler) bilgi edinme hakkına sahiptir.

Türkiye'de ikamet eden yabancılar ile Türkiye'de faaliyette bulunan yabancı tüzel kişiler, isteyecekleri bilgi kendileriyle veya faaliyet alanlarıyla ilgili olmak kaydıyla ve karşılıklılık ilkesi çerçevesinde, bu haktan yararlanabilirler.

Başvuruda kurumlardan ne tür bilgi ve belge istenebilir?

Mezkûr Kanun ve Yönetmeliğin sırasıyla 7 ve 12. maddelerinde, başvuruların başvurulan kurum ve kuruluşların ellerinde bulunan veya görevleri gereği bulunması gereken bilgi veya belgelere ilişkin olduğu hükmü yer almaktadır.

Kurum ve kuruluşların ellerinde bulunan veya görevleri gereği bulunması gereken bilgi ve belgelerin kapsamı nedir?

  • Bilgi, kurum ve kuruluşların sahip oldukları kayıtlarda yer alan mezkûr Kanun kapsamındaki her türlü veriyi,
  • Belge ise kurum ve kuruluşların sahip oldukları mezkûr Kanun kapsamındaki; yazılı, basılı veya çoğaltılmış dosya, evrak, kitap, dergi, broşür, etüt, mektup, program, talimat, kroki, plân, film, fotoğraf, teyp ve video kaseti, harita, elektronik ortamda kaydedilen her türlü bilgi, haber ve veri taşıyıcılarını ifade etmektedir.

Bilgi edinme başvurusu dilekçesinde olması gereken bilgiler nelerdir?

Gerçek kişi başvuruları;

  • Başvuranın adı ve soyadı
  • İmzası (elektronik posta başvurularında bu şart aranmaz)
  • Oturma yeri veya iş adresi
  • İlgili Yönetmelik ekinde yer alan form (EK-1) (elektronik posta veya faks yoluyla başvuru durumunda bu şart aranır)
  • T.C. kimlik numarası (elektronik posta veya faks yoluyla başvuru durumunda bu şart aranır) içeren dilekçeyle yapılır.

Tüzel kişi başvuruları;

  • Tüzel kişinin unvanı
  • Adresi
  • Tüzel kişiliği temsile yetkili kişinin imzası (elektronik posta veya faks yoluyla başvuru durumunda bu şart aranmaz)
  • Tüzel kişiliği temsile yetkili kişinin T.C. kimlik numarası (elektronik posta veya faks yoluyla başvuru durumunda bu şart aranır)
  • Yetki belgesi
  • İlgili Yönetmelik ekinde yer alan form (EK-2) (elektronik posta veya faks yoluyla başvuru durumunda bu şart aranır) içeren dilekçeyle yapılır.

 

Bilgi edinme başvuruları hangi yollarla yapılmaktadır?

İlgili Kanunun 6. maddesinde başvuruların elektronik ortamda veya diğer iletişim araçlarıyla da yapılabileceği hükmü yer almaktadır. Bahse konu Yönetmeliğin 9. maddesinde ise başvuru dilekçelerinin posta yoluyla da kurum ve kuruluşlara gönderilebileceği ifadesine yer verilmiştir. Aynı maddede elektronik posta ve faks yoluyla başvuru yapılabileceği de belirtilmektedir.

 

Bilgi Edinme Hakkının İstisnaları/Sınırları Nelerdir?

  • Yargı denetimi dışında kalan işlemler (denetim dışı idari işlemlerden kişinin çalışma hayatını ve mesleki onurunu etkileyecek nitelikte olanlar bilgi edinme hakkı kapsamındadır) (Kanunun 15. maddesi, Yönetmeliğin 41. maddesi)
  • Açıklanması halinde devlet emniyetine, dış ilişkilerine, milli savunmasına ve milli güvenliğine açıkça zarar verecek Devlet sırrı niteliğindeki bilgi veya belgeler. (Kanunun 16. maddesi, Yönetmeliğin 29. maddesi)
  • Açıklanması halinde, ülkenin ekonomik çıkarlarına zarar verecek ve haksız rekabet ve kazanca sebep olacak bilgi ve belgeler. (Kanunun 17. maddesi, Yönetmeliğin 28. maddesi)
  • Sivil ve askeri istihbarat birimlerinin görev ve faaliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeler. (Kişilerin çalışma hayatını ve meslek onurunu etkileyecek nitelikteki bu tür bilgi ve belgeler ise bilgi edinme hakkı kapsamındadır) (Kanunun 18. maddesi, Yönetmeliğin 29. maddesi)
  • Kurum ve kuruluşların yetkili birimlerince yürütülen idari soruşturmalarla ilgili bilgi veya belgeler (Kanunun 19. maddesi, Yönetmeliğin 30. maddesi)
  • Adli soruşturma ve kovuşturmaya ilişkin bilgi veya belgeler (Kanunun 20. maddesi, Yönetmeliğin 31. maddesi)
  • Özel hayatın gizliliği kapsamındaki bilgi ve belgeler (Kanunun 21. maddesi, Yönetmeliğin 32. maddesi)
  • Haberleşmenin gizliliği esasını ihlal edecek bilgi veya belgeler (Kanunun 22. Maddesi, Yönetmeliğin 33. maddesi)
  • Ticari sır niteliğindeki bilge veya belgeler (Kanunun 23. maddesi, Yönetmeliğin 34. maddesi)   
  • Fikir ve sanat eserlerine ilişkin bilgi edinme başvuruları (Kanunun 24. maddesi, Yönetmeliğin 35. Maddesi)
  • Kurum ve kuruluşların kamuoyunu ilgilendirmeyen ve sadece kendi personeli ile kurum içi uygulamalarına ilişkin düzenlemeler hakkında bilgi ve belgeler (Kanunun 25. Maddesi, Yönetmeliğin 36. Maddesi)
  • Aksi kararlaştırılmadıkça kurum ve kuruluşların faaliyetlerini yürütmek üzere elde ettikleri görüş, bilgi notu, teklif ve tavsiye niteliğindeki bilgi veya belgeler (Kanunun 26. Maddesi, Yönetmeliğin 37. Maddesi)
  • Tavsiye ve mütalaa talepleri (Kanunun 27. Maddesi, Yönetmeliğin 38. Maddesi)
  • Gizliliği kaldırılmış olan bilgi veya belgeler (Kanunun 28. Maddesi, Yönetmeliğin 39. Maddesi) bilgi edinme hakkı kapsamı dışındadır.
  • Kurum ve kuruluşlar ayrı veya özel bir çalışma, araştırma, inceleme ya da analiz neticesinde oluşturulabilecek türden bir bilgi veya belge için yapılacak başvurulara olumsuz cevap verebilirler. (Kanunun 7. Maddesi, Yönetmeliğin 7. Maddesi)
  • Kurum ve kuruluşlarca yayımlanmış veya yayın, broşür, ilan ve benzeri yollarla kamuya açıklanmış bilgi veya belgeler, bilgi edinme başvurularına konu olamaz. (Kanunun 8. Maddesi, Yönetmeliğin 13. Maddesi)
  • Belli bir tarihte açıklanacağı, duyurulacağı önceden belirtilmiş olup, zamanından önce açıklanması halinde kamu yararını zedeleyecek veya kişisel menfaat temin etmek için kullanılabilecek bilgi veya belgeler, belirtilen tarihten önce açıklanamaz, erişimi sağlanamaz. (Yönetmeliğin 12. Maddesi)
  • Daha önce cevaplandığı halde aynı kişiler tarafından yapılan tekrar mahiyetindeki başvurular ile soyut ve genel nitelikteki başvurular işleme konulmaz ve durum başvuru sahibine bildirilir. (Yönetmeliğin 18. Maddesi)

 

Rehberde EK-1 ve EK-2 olarak geçen Yönetmeliğe ekli formlar http://byegm.gov.tr/turkce/bilgi-edinme linkinden de temin edilebilmektedir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.